Олимлар сенсация қилди: сунъий тухумдан тирик жўжа чиқди
АҚШнинг Colossal Biosciences биотехнологик стартапи олимлари илм-фан оламида катта қизиқиш уйғотган тажрибани амалга оширди. Мутахассислар илк бор сунъий шаклда яратилган тухумлардан 26 та жўжани муваффақиятли чиқаришга эришган.
Тадқиқот натижалари Phys журналида эълон қилинди. Лойиҳа доирасида олимлар оддий тухум пўчоғи ўрнига 3D-принтер орқали тайёрланган махсус пластик қобиқдан фойдаланган. Унинг ичига ҳақиқий уруғланган тухум таркиби — сариқлик, оқсил ва эмбрион жойлаштирилган. Кейин эса ушбу тузилма инкубаторга қўйилган.
Мутахассислар фикрича, мазкур технология келажакда йўқолиб кетган айрим қуш турларини тиклашга ёрдам бериши мумкин. Хусусан, Янги Зеландияда яшаган улкан Жанубий моа қуши мисол сифатида келтирилмоқда. Унинг тухумлари ҳозирги товуқ тухумларидан қарийб 80 баравар катта бўлгани учун замонавий қушлар уларни босиб ёта олмайди.
Бироқ илмий жамоатчилик бу янгиликни бир хил қабул қилмади. Айрим биологлар буни тўлиқ “сунъий тухум” деб аташ тўғри эмаслигини таъкидламоқда. Уларнинг фикрича, бу шунчаки табиий таркиб сақланган сунъий пўчоқ ҳисобланади.
Жумладан, Vincent Lynch ушбу технологияни “такомиллаштирилган сунъий қобиқ” деб баҳолаган.
Шу билан бирга, олимлар ҳатто генетик таҳрир орқали ҳам йўқолиб кетган турларни тўлиқ қайта тиклаш жуда мушкул эканини айтмоқда. Чунки натижада айнан ўша жонзот эмас, балки ўзгартирилган генларга эга янги организм юзага келади.
