Ғарышта күтпеген жерден жаңа алып галактика табылды

Ғарыш ғылыми командасы үшін тағы бір маңызды жаңалық ашылды - халықаралық астрономдар тобы Атакама ірі миллиметр/субмиллиметр массиві (ALMA) арқылы жүргізілген бақылаулар барысында "Cloverleaf" деп аталатын әйгілі квазардың маңында жаңа, алып жарық көзі бар инфрақызыл галактиканы анықтады. Бұл туралы "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society" журналы хабарлады.

Ашылған инфрақызыл галактика Күннің жарықтығынан бір триллион есе көп сәуле шығаратыны айтылды. Мұндай галактикалар - астрономдар арасында ULIRG (ультра жарық инфрақызыл галактикалар) деген атпен танымал, оларда жұлдыз жаралу процесі жылына 100-ден 1000-ға дейін Күн массасы мөлшерінде жүреді. Ғалымдардың пікірінше, бұл типтегі галактикалар ғаламдағы жұлдыздардың қалыптасуы мен даму процесін терең түсінуде үлкен маңызға ие.

H1413+117 деп аталатын "Cloverleaf" квазары - гравитациялық линзалаудың арқасында төрт есе көбейіп көрінетін, үлкен энергия көзі. Жапон зерттеушісі Нацуки Хаяцу бастаған топ оны ALMA арқылы зерттей келе, күтпеген жерден дәл осы квазардың артында жасырынған жаңа галактиканы анықтады.

Ғалымдардың айтуынша, бұл галактика оптикалық сәуледе көрінбейді - ол шаң қабатымен толық жабылған, бірақ субмиллиметрлік толқындарда өте айқын байқалады. Мұндай жасырын объектілерді жер бетіндегі телескоптардың көмегімен анықтау көбінесе қиынға соғады, өйткені олардың жарығын шаң сорып алады.

Жаңадан ашылған галактика "Cloverleaf"-тан шамамен 6 айсония қашықтықта, ал қызыл ығысуы 3,39 градусты құрады. Зерттеушілер оның молекулалық массасын 40-230 миллиард Күн массасы, ал қара құрдымды 0,1 миллиард Күн массасы шамасында деп бағалап отыр.

Сонымен қатар, галактиканың инфрақызыл жарықтығы 2,8 триллион Күн жарықтығына жеткен. Оның энергетикалық белсенділігі соншалықты, бұл жағдайды астрономдар "жұлдыздың жарылу кезеңі" деп сипаттады.

Зерттеушілердің пікірінше, бұл ULIRG әлі динамикалық тұрғыдан тұрақты емес - мүмкін ол молекулалық газға бай екі үлкен галактиканың соқтығысуынан пайда болуы мүмкін. Бұл оның болашақта белсенді ядролық галактикаға (AGN), содан кейін эллипс тәрізді құрылымға айналу ықтималдығын арттырады.

Астрономдар галактиканың молекулалық құрамы мен оның ішкі динамикасын тереңірек зерттеу үшін қосымша жаңа бақылауларды жоспарлап отыр.

Естеріңізге сала кетейік, жақында Амстердам университетінің ғалымдары да NASA-ның TESS телескопының көмегімен жаңа - TOI-2431 b деп аталатын планетаны анықтағанын хабарлады. Бұл жаңалықтар ғаламда әлі ашылмаған құпиялардың қаншалықты көп екенін тағы бір рет растайды.

U L I R G Галактикалар — соңғы жаңалықтар