Nega Afg‘onistonda zilzilalar ko‘p sodir bo‘ladi?
Tog‘lar bilan qoplangan Afg‘oniston – turli tabiiy ofatlarga moyil mamlakat, ammo eng ko‘p inson va mol-mulk yo‘qotishlari aniq yer silkinishi natijasida sodir bo‘ladi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, 1990 yildan buyon mamlakatda magnitudasi 5,0 dan yuqori yuzlab zilzilalar ro‘yxatga olingan. Bu ko‘rsatkich Afg‘onistonni seismologik jihatdan eng faol hududlardan biriga aylantirgan.
Mutaxassislar ta’kidlaydiki, Afg‘oniston geologik jihatdan ikki katta plitaning uchrashuv hududida joylashgan. Yevroosiyo va Hind-Avstraliya plitalari doimiy harakatda bo‘lib, ularning bir-biriga bosishi va surilishlari yer silkinishlariga olib keladi. Shuning uchun, ayniqsa tog‘lar oralig‘idagi shaharlar va qishloqlarda zilzilalarning ta’siri kuchli bo‘ladi.
Zilzilalardan keladigan falokatlarning oldini olish uchun Afg‘onistonda qurilish qoidalari va seismologik monitoring tizimlari yangilanishi lozim. Shuningdek, aholiga favqulodda holatlarda harakat qilish va evakuatsiya qilish bo‘yicha muntazam o‘quv mashg‘ulotlari o‘tkazish muhim. Bunday choralar kelajakda inson hayoti va mol-mulkni saqlab qolishda katta ahamiyatga ega bo‘ladi.
Afg‘onistonda yer silkinishlariga moyillik tabiiy hodisa bo‘lsa-da, tayyorgarlik va xavfsizlik choralari bilan buning ta’sirini sezilarli darajada kamaytirish mumkin.
