Чиқиндиларни ёққанлик учун катта жарималар белгиланди
Ўзбекистонда ҳаво ифлосланишининг олдини олиш ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш мақсадида янги жарима чоралари жорий этилмоқда. Президент томонидан 4 май куни имзоланган тегишли қонун 5 августдан кучга киради.
Янги тартибга кўра, ёқилғи ҳисобланмайдиган материалларни, шунингдек, турли чиқиндиларни белгиланмаган жойларда очиқ аланга билан ёқиш ҳуқуқбузарлик сифатида баҳоланади. Бу ўзгаришлар Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг ҳаво ифлосланишига оид 88-моддасига киритилди.
Қонунга мувофиқ, ёқилғи, ёқилғи сифатида ишлатилиши мумкин бўлган моддалар ёки уларнинг аралашмаларини, ёқилғи ҳисобланмайдиган материалларни ҳамда чиқиндиларни мўлжалланмаган жойларда ва махсус қурилмаларсиз очиқ аланга билан ёқиш тақиқланади.
Шунингдек, иссиқхоналарда, ишлаб чиқариш биноларида ва ёқиш қурилмаларида шиналар, битум, мазут, плёнкалар, синтетик картон ва резина каби материалларни ёнилғи сифатида ёқиш ҳам ҳуқуқбузарлик ҳисобланади. Чунки бундай моддалар ёнганда ҳавога инсон саломатлиги ва табиат учун зарарли бўлган тутун ҳамда кимёвий бирикмалар тарқалиши мумкин.
Янги қоидабузарликлар учун жарима миқдорлари ҳам белгиланди. Биринчи марта содир этилган ҳолатда фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг 15 бараваридан 25 бараваригача, яъни 6,18 миллион сўмдан 10,3 миллион сўмгача жарима қўлланиши мумкин.
Мансабдор шахслар учун эса жазо янада оғирроқ. Уларга БҲМнинг 25 бараваридан 50 бараваригача, яъни 10,3 миллион сўмдан 20,6 миллион сўмгача жарима белгиланади.
Агар ушбу ҳуқуқбузарлик маъмурий жазо қўлланилганидан кейин бир йил ичида такроран содир этилса, жарима миқдори оширилади. Бундай ҳолатда фуқаролар 10,3 миллион сўмдан 20,6 миллион сўмгача, мансабдор шахслар эса 20,6 миллион сўмдан 28,84 миллион сўмгача жарима тўлаши мумкин.
Мутахассислар таъкидлашича, чиқиндиларни назоратсиз ёқиш ҳаво сифатига салбий таъсир қилади, аҳоли саломатлигига хавф туғдиради ва экологик вазиятни ёмонлаштиради. Айниқса, пластик, резина, шина, мазут ва синтетик материаллар ёнганда зарарли газлар ажралиб чиқади.
Қисқаси, 5 августдан бошлаб чиқиндиларни ва ёқилғи ҳисобланмайдиган материалларни хоҳлаган жойда ёқиш анча қимматга тушади. Бу ерда мақсад фақат жарима эмас, балки ҳавони тоза сақлаш, одамлар саломатлигини ҳимоя қилиш ва экологик масъулиятни кучайтиришдир. Табиатни “ўчоқ” деб ўйлаш даври тугаяпти — энди ҳар бир тутуннинг ҳам жавоби бор.
