Дубай инқирози сабаб бойлар Швейцариянинг Цуг шаҳрига кўчиб ўтмоқда
Яқин Шарқдаги кескинлашган геосиёсий вазият сўнгги йилларда “Шарқий Швейцария” сифатида танилган Дубайнинг мавқеига жиддий зарба берди. Илгари халқаро сармоядорлар ва миллиардерлар учун тинч, солиқ енгил ва хавфсиз молиявий марказ сифатида қаралган шаҳар энди ишончсизлик муҳити билан боғланмоқда.
Бурилиш нуқтаси сифатида 28 февраль куни уриб туширилган Эрон дрони қолдиқларининг машҳур Burj Al-Arab меҳмонхонаси ҳудудига тушиши тилга олинмоқда. Бу воқеа Дубайнинг энг муҳим “сотув нуқтаси” — мутлақ хавфсизлик ва барқарорлик образини синдирди.
Оммавий ахборот воситалари, жумладан NZZ am Sonntag, ушбу вазиятни “Дубай бир кунда инвестиция жозибасини йўқотган шаҳар” сифатида баҳоламоқда. Натижада кўчмас мулк бозори тез суръатда совий бошлади: битимлар сони кескин камайди, миллиардлаб долларлик айланма қисқарди ва фонд бозори индекси ҳам пасайишга юз тутди.
Шу каби ҳолатлар фонида бой аҳоли ва йирик капитал эгалари янги “хавфсиз бошпана” излай бошлади. Асосий оқим Швейцариянинг Цуг кантонига йўналди. Атиги 135 минг аҳолига эга бўлган бу ҳудуд паст солиқлар, барқарор банк тизими ва криптовалюта индустрияси билан машҳур.
Цуг ҳозир глобал элита учун янги марказга айланмоқда. Маҳаллий молия идоралари ва экспертлар кўчиб келиш бўйича сўровлар кескин ортиб кетганини тасдиқламоқда. Айрим ҳолларда эса икки хонали квартираларни кўриш учун навбатлар пайдо бўлмоқда — ва бу навбатдаги инсонлар орасида кеча Дубайдан учиб келган миллиардерлар ҳам бор.
Бироқ талабнинг ошиши янги муаммони ҳам келтириб чиқарди — уй-жой етишмовчилиги. Цугда бўш объектлар деярли қолмаган, чет эл фуқаролари учун рухсат олиш жараёнлари эса анча мураккаб. Шу сабабли оқим қўшни ҳудудларга, жумладан Лугано шаҳрига ҳам силжимоқда.
Лугано ҳозир Европа, Британия ва бошқа давлатлардан келаётган сармоядорлар учун муқобил марказга айланган. Риэлторлар бу ерда ҳам талаб кескин ошганини таъкидлашмоқда.
Шу билан бирга, БАА ҳукумати капитални сақлаб қолиш учун солиқ имтиёзларини юмшатиш ва резидентлик шартларини енгиллаштириш каби чораларни кўрмоқда. Аммо экспертлар фикрича, асосий омил ҳали ҳам хавфсизлик ва барқарорликка ишончдир.
Молиявий мутахассислар таъкидлашича, бойлар учун энг муҳим нарса — бу фақат даромад эмас, балки капитални сақлаш кафолати. Ҳозирги вазият эса глобал элита учун эски, ишончли марказлар — хусусан Швейцариянинг аҳамияти янада ортиб бораётганини кўрсатмоқда.
Хулоса қилиб айтганда, геосиёсий беқарорлик бир шаҳарнинг қулашига, бошқасининг эса янги молиявий марказ сифатида кўтарилишига сабаб бўлмоқда.
