Вера Rubin обсерваторияси 3И/ATLAS кометасини кутилмаганда аниқлади
Вера Rubin номидаги обсерватория ўзининг асосий ўн йиллик илмий дастурини ҳали тўлиқ бошламаган бўлса-да, юлдузлараро объектларни ўрганиш тарихида муҳим из қолдиришга улгурди. Астрономлар мазкур обсерватория 3И/ATLAS кометасини унинг расмий кашф этилишидан бир неча кун олдин кузатганини аниқлашди. 3И/ATLAS Қуёш тизимида қайд этилган учинчи юлдузлараро объект ҳисобланади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Расман ушбу кометани Астероид Террестриал-импакт Ласт Алерт Сйстем (ATLAS) автоматик телескоплар тармоғи 2025-йил 1-июльда кашф этган эди. Бироқ кейинчалик маълум бўлишича, Вера Rubin обсерваторияси объектни 20-июн куни, яни синов кузатувларининг илк кечасидаёқ тасвирга олган. Ўша вақтда обсерватория асосий дастурга тайёргарлик кўриш мақсадида калибрлаш босқичида бўлган.
Кашфиёт эълон қилингач, олимлар архив маълумотларини қайта таҳлил қилиб, 21-июндан 2-июльгача бўлган даврда кометанинг тўққизта тасвирини топишди. Стандарт дастурий таъминот ҳали ишга туширилмагани сабабли, тадқиқотчилар маълумотларни қўлда қайта ишлашга мажбур бўлишди. Шунга қарамай, улар кометанинг орбитасини аниқлаш ва ядросининг тузилишини ўрганишга муваффақ бўлишди.
Олинган юқори аниқликдаги тасвирларда кометанинг комаси — Қуёш иссиқлиги таъсирида ядро атрофида ҳосил бўлган газ ва чанг булути яққол кўзга ташланади. Олимларнинг фикрича, агар синов дастури бироз олдинроқ бошланганида, айнан Вера Rubin обсерваторияси ушбу тарихий кашфиётни биринчи бўлиб амалга оширган бўларди.
8,4 метрли телескопга эга Вера Rubin обсерваторияси ўн йилликнинг энг кутилган астрономик лойиҳаларидан бири ҳисобланади. Тўлиқ қувват билан ишга тушгач, у бутун осмонни мунтазам сканерлаб, космик объектларнинг энг йирик динамик каталогини яратади. Бу эса келажакда юлдузлараро объектларни улар Қуёш тизимига яқинлашаётган пайтдаёқ аниқлаш имконини беради.
