Jahon IT gigantlari sun’iy intellekt uchun 700 mlrd dollar sarflamoqchi
Global texnologiya olamida misli ko‘rilmagan moliyaviy poyga kuchaymoqda. Dunyoning eng yirik IT imperiyalari hisoblanmish Meta, Alphabet (Google), Microsoft va Amazon kompaniyalarining so‘nggi moliyaviy hisobotlari e’lon qilindi. Unga ko‘ra, ushbu gigantlarning aksariyati joriy 2026 yil uchun o‘zlarining yirik kapital xarajatlari (capex) hajmini sezilarli darajada oshirishga qaror qilishgan.
To‘rt yirik brend sun’iy intellekt (AI) infratuzilmasini — zamonaviy ma’lumotlar markazlari (data-markazlar), eng kuchli mikrochiplar, tarmoq tizimlari va bulutli texnologiyalarni rivojlantirish uchun umumiy hisobda qariyb 700 milliard dollar mablag‘ sarflashni maqsad qilgan.
Meta rejalarni yangiladi, Amazon esa barqaror
Bu safargi mablag‘ ajratish poygasida eng katta sakrash Mark Sukerberg boshqaruvidagi Meta kompaniyasida kuzatildi. Korporatsiya o‘z xarajatlarini naqd 125-145 milliard dollargacha yuksaltirdi. Bu kompaniyaning avvalgi moliyaviy rejalariga nisbatan deyarli 8 foizga ko‘p demakdir.
Shuningdek, Microsoft va Alphabet korporatsiyalari ham kelajak texnologiyalari uchun xarajatlar prognozini yuqoriga qarab o‘zgartirishdi. Elektron tijorat va bulutli xizmatlar qiroli bo‘lmish Amazon esa o‘z xarajatlarini avvalgidek salmoqli — 200 milliard dollar darajasida barqaror saqlab qolishni ma’qul ko‘rdi.
Bozorning turfa injiqliklari: Kim yutib, kim yutqazdi?
Ushbu astronomik xarajatlar e’lon qilingach, xalqaro fond birjalarining ularga bergan reaksiyasi turlicha va kutilmagan bo‘ldi. Masalan:
Alphabet (Google) aksiyalari naqd 10 foizga qimmatlashdi va investorlarni quvontirdi.
Meta kompaniyasining qimmatli qog‘ozlari esa aksincha, 9 foizga arzonlab ketdi.
Ekspertlar sharhi: Tahlilchilarning fikriga ko‘ra, endilikda yirik sarmoyadorlar shunchaki sun’iy intellektga milliardlar tikilayotganining o‘ziga mahliyo bo‘lib o‘tirishgani yo‘q. Ular xarajat miqdoridan ko‘ra, bu investitsiyalar kompaniyaga aynan qanday va qancha miqdorda real daromad (foyda) keltirayotganiga jiddiy e’tibor qarata boshlashdi.
Google'ning bulutli muvaffaqiyati va yangi strategiyasi
Alphabet (Google) investorlar ishonchini qanday qozondi? Birinchidan, kompaniya o‘zi ishlab chiqqan maxsus sun’iy intellekt chiplarini (AI-chips) endilikda boshqa tashqi kompaniyalarga ham tijoriy asosda taklif etishni yo‘lga qo‘yishini ma’lum qildi. Eng qizig‘i, ushbu chiplarni sotib olish istagida bo‘lgan yirik mijozlar qatorida ularning asosiy raqobatchisi — Meta kompaniyasi ham borligi aytilmoqda.
Ikkinchidan, mazkur strategiya allaqachon o‘z mevasini berishni boshladi: Google Cloud bulutli servisining choraklik daromadi kutilmaganda naqd 63 foizga o‘sib, 20 milliard dollarlik ulkan dovondan oshib o‘tdi.
Ichki ehtiyojlarga tikilgan milliardlar
Meta kompaniyasi esa o‘zining yangi SI-chiplarini hozircha tashqariga sotish emas, balki asosan o‘z platformalari ichidagi sarf-xarajatlarni qisqartirish va ichki tizimlarni optimallashtirish uchun yo‘naltirmoqda. Bu strategiya uzoq muddatda foydali bo‘lishi mumkin, biroq qisqa fursat ichida tezkor va trillionlab sof foyda kutayotgan investorlarning hafsalasini pir qildi va ularning ishonchi biroz susayishiga olib keldi.
Nima bo‘lgan taqdirda ham, raqamli kelajak uchun olib borilayotgan bu ulkan "milliardlar jangi" hali uzoq davom etishi aniq!
