Ұлттық өнімдерімізді әлемдік нарыққа шығару, экспорттаушы кәсіпкерлерімізді жан-жақты қолдау және саладағы артық бюрократиялық кедергілерді жою жолында кезекті тарихи қадам жасалды. Өзбекстанда фитосанитариялық рәсімдерді түбегейлі жеңілдету және жеміс-жидек пен азық-түлік өнімдерінің экспортын жаңа деңгейге көтеру мақсатында заманауи жүйе іске қосылуда.
Мемлекет басшысы тарапынан саланың дамуына серпін беретін «Фитосанитариялық рәсімдерді жеңілдету және жеміс-жидек пен азық-түлік өнімдерін экспорттау процестерін жетілдіру жөніндегі қосымша шаралар туралы» № PQ–193 қаулысы қабылданды. Бұл құжатпен фитосанитариялық бақылауға цифрлық технологиялар, қоғамдық инспекторлар институты және заманауи агрологистикалық орталықтар белсенді түрде енгізіледі.
Кәсіпкерлердің 60 миллиард UZS қаражаты үнемделеді
Бұл қаулы жергілікті экспорттаушыларымыз үшін нағыз сыйлық болды деуге болады. Жаңа тәртіпке сәйкес, кәсіпкерлердің жүктерін тексеру мақсатында кеден және карантиндік қоймаларда сақтауына байланысты артық шығындары 60 миллиард UZS-ге дейін қысқартылады. Бұл қаражат бизнес өкілдерінің қалтасында қалып, қызметін одан әрі кеңейтуге қызмет етеді.
Сондай-ақ, фитосанитариялық қауіп деңгейі орташа импорттық тауарларды тексеру және ресімдеу процестері де жылдамдайды. Бұрын бұған орта есеппен 3 жұмыс күні қажет болса, енді бұл мерзім 1 жұмыс күніне дейін қысқартылады. Бұл уақыт пен қаражат жоғалтудың алдын алады.
Таңдап алудың ақылды жүйесі және «Бірыңғай терезе»
Ағымдағы 2026 жылдың 1 тамызынан бастап салада адам факторын шектеу мақсатында карантиндік өнімдер бойынша фитосанитариялық бақылауда тәуекелдерді басқаруға негізделген, таңдап алудың автоматтандырылған арнайы механизмі іске асырылады.
Бұл жүйе келесідей жұмыс істейді:
Мәліметтер E-Fitouz электрондық порталы арқылы цифрлық түрде қалыптастырылады;
Портал Мемлекеттік кеден комитетінің танымал «Бірыңғай терезе» ақпараттық жүйесімен тікелей (интеграция) байланысады.
Нәтижесінде сыбайлас жемқорлық қаупі жойылып, ашықтық толық қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар, осы жылдың тамыз айынан бастап алғашқы сынақ (пилоттық) ретінде жеміс-жидек өсіруге маманданған кейбір аудандарда жаңалық енгізіледі. Оған сәйкес, өнімді алқаптан экспорттық кеденге дейінгі тізбекте бақылау үшін қоғамдық инспекторлар қызметі жолға қойылады.
2029 жылдан бастап жаңа дәуір басталады
Еліміздің экспорттық әлеуетін сапалық тұрғыдан мүлдем жаңа деңгейге көтеру мақсатында ұзақ мерзімді стратегиялық жоспар да белгіленді. Қаулыға сәйкес, 2029 жылдың 1 қаңтарынан бастап Өзбекстаннан шетелге жеміс-жидек өнімдерін экспорттау тек қана арнайы агрологистикалық орталықтар арқылы жүзеге асырылады.
Мұндай орталықтарда өнімдерді сұрыптау, қаптау, калибрлеу және халықаралық стандарттар негізінде сертификаттау жұмыстары бір жердің өзінде орындалады. Бұл өзбек жерінде өсірілген дәмді жемістердің әлемдік нарықтарда өз сатып алушыларын тезірек табуына және жоғары бағамен сатылуына негіз қалайды.
Сіздіңше, фитосанитариялық жүйенің толық цифрландырылуы және қоғамдық инспекторлардың тартылуы ауыл шаруашылығы өнімдеріміздің сапасын халықаралық нарық талаптарына қаншалықты сәйкестендіре алады?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
