Магнит лабиринти: Сунъий интеллект япон физикларига моторлар қизиш сирларини очишда ёрдам берди
Электромобиллар бозорининг шиддатли ўсиши электр двигателларининг энергия самарадорлигини ошириш заруриятини юзага келтирди. Бу борадаги асосий техник муаммолардан бири — магнит гистерезиси ёки темирдаги энергия йўқотишларидир. Двигател ичидаги магнит майдонлари юқори частотада йўналишини ўзгартирганда, электр энергиясининг бир қисми иссиқликка айланиб, мотор ўзагини қиздиради. Бу жараён материалларнинг магнитсизланишига ва фойдали иш коэффициентининг пасайишига олиб келади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Токио фан университети олимлари Сукуба, Окаяма ва Киото университетлари билан ҳамкорликда ушбу муаммони ҳал қилиш учун эХ-ГЛ деб номланган янги назарий моделни ишлаб чиқдилар. Тадқиқотда магнит доменларининг — материал ичидаги микроскопик соҳаларнинг мураккаб "лабиринт" тузилиши ўрганилди. Бундай тузилмалар ҳарорат ўзгарганда кескин қайта қурилиш хусусиятига эга бўлиб, бу жараённи илгари аниқ математик тасвирлаш имконсиз эди.
Физиклар жараённи таҳлил қилиш учун Мачине Леарнинг ва илғор топологик маълумотлар таҳлили усули — персистент гомологиялардан фойдаланишди. Сунъий интеллект магнит доменларининг микроскопик тасвирларини ўрганиб, эркин энергия рақамли харитасини яратди. Бу харита доменлар микротузилмаси энергия ҳолати ўзгаришига қараб қандай эволюция қилишини яққол кўрсатиб берди.
Тадқиқот натижасида олимлар магнит доменлари динамикасини бошқарувчи тўртта асосий яширин энергетик тўсиқни визуаллаштиришга муваффақ бўлишди. Аниқланишича, лабиринт доменларининг мураккаблиги домен деворларининг умумий узунлиги ортиши билан кўпайиб боради. Ушбу кашфиёт келажакда камроқ энергия йўқотадиган ва қизимайдиган юқори самарадорликка эга электр двигателлари учун янги магнит материаллар яратиш имконини беради.
