Rossiya Kiyevga «Oreshnik» va vahimali raketalar bilan zarba berdi
Ukrainadagi urush maydonidan o‘ta xavotirli va keskin xabarlar kelishda davom etmoqda. Yakshanbaga o‘tar kechasi Rossiya qo‘shinlari urush boshlanganidan buyon Ukraina poytaxti Kiyev va uning atrofidagi hududlarga eng kuchli va vayronkor havo hujumlaridan birini uyushtirdi. Bu galgi hujum ko‘lami va ishlatilgan qurollar turiga ko‘ra avvalgilaridan tubdan farq qildi — tinch aholi yashaydigan shahar ustiga yuzlab dronlar va zamonaviy raketalar yomg‘iri yog‘dirildi.
Ukraina rasmiy manbalarining xabar berishicha, ushbu dahshatli kechada poytaxt osmonida faqatgina yadroviy qurol ishlatilmadi, xolos. Qaltis vaziyat tafsilotlari va dunyo hamjamiyatining bunga munosabatini tahlil qilamiz.
Kiyev osmonidagi vahimali qurollar arsenali
Bu galgi hujumda Rossiya o‘zining eng zamonaviy va tovushdan tez uchadigan qurollarini namoyish qildi. Havo hujumi davomida «Kinjal», «Iskander», «Sirkon» kabi vahimali raketalar bilan bir qatorda, Putinning faxri hisoblangan yangi «Oreshnik» ballistik raketasidan ham foydalanilgan.
Ma’lumotlarga ko‘ra, ushbu raketa Kiyev viloyatining Belaya Serkov tumaniga kelib tushgan. Qattiq zarba oqibatida oddiy garajlar va aholi mulkiga jiddiy ziyon yetgan. Ijtimoiy tarmoqlarda esa mahalliy aholi «Raketa Sasha amakining mashina ta’mirlash garajiga tushibdi, demak barcha strategik qarorlarni shu amaki qabul qilar ekan-da», deya achchiq hajv bilan videolar tarqatishmoqda. Ukraina nashrlari esa o‘sha kechasi aslida ikkita «Oreshnik» otilgani, biroq ulardan biri yo‘ldan adashib, Rossiyaning o‘zi nazorat qilayotgan hududga qulaganini da’vo qilmoqda.
Hujumning asl sababi va vayrongarchiliklar
Rossiya Mudofaa vazirligi ushbu yoppasiga zarbalarni go‘yoki «ukrainlarning talabalar turar joyiga qilgan hujumiga javob» deb atayotgan bo‘lsa-da, ekspertlar buni Moskvaga uyushtirilgan keng ko‘lamli dron hujumlari uchun navbatdagi revansh sifatida baholashmoqda.
Ko‘rilgan talafotlar ko‘lami:
Infratuzilma: Kiyevning o‘nlab hududlarida kuchli portlashlar sodir bo‘ldi. Zarbalar oqibatida suv ta’minoti inshootlari, ijtimoiy obyektlar, maktablar va bozorlar zarar ko‘rdi.
Madaniy meros: Otishmalar oqibatida Ukraina Milliy san’at muzeyi va Kiyev opera teatri binolariga ham shikast yetgan.
Tezkor himoya: Ukrain harbiylari Eron dronlarini urib tushirish hadisini olishgani sababli «moped»lar katta zarar yetkaza olmagan, biroq ballistik raketalarni qaytarishda havo hujumidan himoya tizimlaridagi snaryadlar yetishmovchiligi pand bergan.
«Qaror qabul qilish markazlari» nishondami?
Rossiya Tashqi ishlar vazirligi va tizim rasmiylari Moskvaning toqati toq bo‘lganini va bundan buyon zarbalar to‘g‘ridan to‘g‘ri «qaror qabul qilinadigan markazlarga», jumladan Zelenskiy ofisi joylashgan hududlarga berilishi mumkinligini anons qildi. Kreml xorij fuqarolarini Kiyevni zudlik bilan tark etishga, mahalliy aholini esa harbiy obyektlardan uzoqroq turishga chaqirdi.
Rossiyadagi urush tarafdorlari va Dmitriy Medvedev kabi siyosatchilar ushbu ayovsiz hujumlarni katta quvonch bilan qarshilab, zarbalarni yanada kuchaytirishni talab qilishmoqda. Biroq, ko‘plab siyosiy sharhlovchilarning fikricha, bunday vajohatli bombardimonlar aslida Rossiyaning front chizig‘ida ishlari u qadar yurishmayotganidan dalolat beradi. Chunki frontda dronlar sababli tezkor ilgarilash qiyinlashgach, Putin yana vahimali raketalar orqali qo‘rqitish taktikasiga o‘tgan bo‘lishi mumkin.
Xalqaro maydondagi ojizlik va yangi voqelik
Eng achinarlisi, ushbu dahshatli hujumlarga dunyo hamjamiyati sezilarli reaksiya bildira olmayapti. AQSHda hokimiyat tepasiga kelgan Tramp ma’muriyati Yaqin Sharq va Eron muammolari bilan band bo‘lib, Rossiyaga nisbatan neft sohasidagi ayrim cheklovlarni yumshatdi. Bu esa neft narxi ko‘tarilgan bir paytda Rossiya budjetiga milliardlab qo‘shimcha daromad olib kelmoqda. Yevropa esa AQSH bilan munosabatlar sovuqlashgani sababli Kremlga qarshi keskin choralar ko‘rishga ojizlik qilyapti.
Bugungi kunda dunyoda xalqaro huquq normalari deyarli o‘z kuchini yo‘qotgandek taassurot uyg‘otmoqda. Kimning kuchi va quroli ko‘p bo‘lsa, o‘sha xohlagan ishini qilayotgan tizimsiz zamon yuzaga keldi. Vaziyatning bunday tus olishi Ukrainani o‘z kuchi va cheklangan imkoniyatlari bilan yolg‘iz qoldirmoqda. Mudhish urushning alangasi qachon va qanday so‘nishi esa hanuzgacha noma’lum bo‘lib qolmoqda.
