“Qizaloq va Maymoq” multfilmi nega ayrim davlatlarda taqiqlangan?
“Qizaloq va Maymoq” multfilmi qayta-qayta madaniy qarshiliklar va ota-onalarning noroziliklari sababiga duch kelgan. Bu mashhur rus animatsion serial nafaqat Rossiyada, balki Braziliya va Yaponiyada ham sevib tomosha qilinadi. Hozirda u YouTube kanalda rekord darajasini yangilab, Disney\'ni ham orqada qoldirmoqda.
Ammo ba’zi davlatlarda Masha juda faol va shaddod xarakteri sababi bilan uning sarguzashtlari bolalar ruhiyati uchun xavfli deb baholangan. Zararsizdek ko‘ringan multfilm nima uchun bunday bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi? Qanday qilib taqiqlar uning mashhurligini oshirdi? Keling, “Qizaloq va Maymoq” atrofidagi mojarolar xaritasini ko‘rib chiqamiz.
2015 yilda Eron hukumati multfilmni davlat televideniyesida namoyish etishni taqiqladi. Sababi, Qizaloq bolalarga yomon o‘rnak ko‘rsatadi: u faol, kattalarga bo‘ysunmaydi va qoidalarni buzuvchi qizaloq deb qaraldi. Bolalarda kamtarlik qadrlanadigan mamlakatda uning harakati halokatli deb baholangan.
Kanadada esa “Uzoq qarindosh” (2015) epizodidagi shaman ishtirok etgan sahna ko‘plab noroziliklarga sabab bo‘ldi. Tomoshabinlar unda mahalliy xalqlar haqidagi stereotiplarni ham sezishdi. Hattoki Netflix platformasi multserialni vaqtincha olib tashladi va ijodkorlar bu hindular emas, rus folkloriga parodiya ekanini tushuntirishdi.
AQSHda esa ota-onalar Masha “itoatsizlikni rag‘batlantiradi” deb tanqid qildi. Rasmiy taqiq bo‘lmasa-da, Amerika ijtimoiy tarmoqlarida multfilmni bolalar kanallaridan olib tashlash bo‘yicha bir necha chaqiriqlar bo‘ldi. Psixologlar esa qarshi chiqib, bolalar multfilmni haqiqatdan ajratishni biladi, hazil esa ta’limning bir qismi, deb izoh berdilar.
Har bir taqiq multfilmni ko‘rishlar sonining keskin oshishiga olib keldi. Masalan, Eron taqiqidan so‘ng ijtimoiy tarmoqlardagi muxlislar soni 30 foizga ko‘tarildi. “Simpsonlar” yoki “Janubiy Park” kabi taqiq urinishlari “Qizaloq va Maymoq”ni ham yana mashhur loyiha qilgan. Shunday qilib, dunyo miqyosidagi bahs-munozaralar uning shuhratini yanada oshirdi va Masha xarakteri faol, shaddod va qoidalarni buzuvchi bo‘lishi uni yanada esda qolarli qildi.
