Әлемдік экономика баяулап, ТМД елдерінде өсім қарқыны бәсеңдеп жатқан тұста Өзбекстан өңір үшін бірегей үйлесімді — тұрақты өсім мен макроэкономикалық болжамдылықты көрсетіп отыр. Бұл туралы kursiv.uz хабарлайды. хабар лайды.
БҰҰ-ның World Economic Situation and Prospects 2026 есебінде ел экономикасы соңғы жылдары өсім қарқынын әлемдік орташа көрсеткіштерден де, өтпелі кезеңдегі көптеген экономикалардың динамикасынан да жоғары деңгейде ұстап келе жатқаны атап өтіледі. 2026–2027 жылдары Өзбекстан Орталық Азияда экономикалық белсенділікті тұрақтандыратын негізгі факторлардың бірі ретінде қарастырылады.
Есепте Өзбекстанда маңызды құрылымдық бетбұрыс болып жатқаны да көрсетіледі: өсім барған сайын ішкі факторларға сүйенуде. Бұрын өңірде Ресейге қарсы санкциялар аясында транзит пен реэкспорттан түсетін «жанама әсерлер» экономикалық белсенділікті қолдаса, бұл факторлар әлсіреген жағдайда Өзбекстан жоғары қарқынды ішкі сұраныс, ірі инфрақұрылымдық инвестициялар, туризмнің кеңеюі және алтын нарығындағы қолайлы конъюнктура есебінен сақтап қалды.
БҰҰ бағалауынша, мұндай үйлесім сыртқы құбылмалылыққа азырақ осал, «іштен» қалыптасатын өсім моделін күшейтеді. Соңғы жылдары экономикалық өсімнің тірегі ретінде ішкі тұтыну мен ішкі нарық белсенділігі барған сайын алға шығып отыр.
Инфляция бойынша да оң белгі бар. Бұрын Өзбекстан екі таңбалы инфляция байқалған елдер қатарында аталған болса, БҰҰ дерегінше, баға қысымының ең жоғары нүктесі артта қалды. 2026–2027 жылдары инфляция қарқыны одан әрі төмендейді деп күтіледі, алайда дамыған экономикалармен салыстырғанда ол бәрібір жоғарырақ деңгейде қалуы мүмкін. Бұған белсенді өсім кезеңіне тән факторлар — табыстың артуы, тұтынудың кеңеюі және құрылымдық реформалар аясындағы инвестициялық қысым әсер етеді.
Есепте өңірлік контекстің де өзгеріп жатқаны атап өтіледі: БҰҰ Ресейдің ТМД елдері үшін экономикалық «зәкір» ретіндегі рөлінің төмендеп жатқанын көрсетеді. Кейбір экономикалар Ресейдегі баяулауға әлі де сезімтал болып отырған кезде, Өзбекстан өз экономикалық саясаты мен ішкі драйверлерге көбірек сүйенуімен ерекшеленеді. Бұл сыртқы шоктарға тәуелділікті қысқартып, макроэкономикалық бағыттың дербестігін күшейтеді.
Сонымен бірге, жоғары өсім құрылымдық шектеулерді жоққа шығармайды. Теңізге шығу мүмкіндігі болмағандықтан, Өзбекстан логистикалық шығындарға, шикізат нарықтарына тәуелділікке және климаттық тәуекелдерге тап болады. Қолайсыз сыртқы жағдайларда бұл факторлар ұзақ мерзімді осалдық ретінде даму әлеуетін шектеуі мүмкін.
Сондықтан БҰҰ логикасына сәйкес, алдағы уақытта тұрақты өсім экономиканы әртараптандыру қарқынына және инфрақұрылымдық жобаларға салынған инвестициялардың тиімділігіне тікелей байланысты болады.
Өңірлік салыстыруда Өзбекстан «орташадан жоғары» көрсеткіш көрсетіп отыр. БҰҰ бағалауынша, елдің макроэкономикалық динамикасы көптеген ТМД және Орталық Азия экономикаларына қарағанда тұрақтырақ: күрт құлдыраулар байқалмайды және орта мерзімде өсім қарқыны сақталып отыр.
Бұл факторлар Өзбекстанның Орталық Азиядағы рөлінің сапалық тұрғыдан жаңарып жатқанын көрсетеді. БҰҰ ұстанымында ел енді тек «қуып жетуші» экономика ретінде ғана емес, өңірлік өсімді алға сүйрейтін тұрақты драйвер ретінде барған сайын көбірек көрініс табуда.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
