Küresel ekonomi yavaşlarken ve BDT ülkelerinde büyüme hızları gerilerken, Özbekistan bölge için nadir bir kombinasyon olan istikrarlı büyüme ve makroekonomik öngörülebilirliği sergiliyor. Bunu kursiv.uz bildiriyor. bildiriyor .
BM’nin World Economic Situation and Prospects 2026 raporunda, ülke ekonomisinin son yıllarda büyüme hızlarını hem dünya ortalamasının hem de birçok geçiş ekonomisinin dinamiğinin üzerinde tuttuğu belirtiliyor. 2026–2027 yıllarında ise Özbekistan, Orta Asya’da ekonomik faaliyeti istikrara kavuşturan başlıca etkenlerden biri olarak görülüyor.
Rapor, Özbekistan’da önemli bir yapısal dönüşüm yaşandığını da vurguluyor: büyüme giderek daha fazla iç faktörlere dayanıyor. Daha önce Rusya’ya yönelik yaptırımların gölgesinde transit ve yeniden ihracattan kaynaklanan “yan etkiler” ekonomik faaliyeti desteklerken, bu etkenler zayıfladıkça Özbekistan yüksek hızları iç talep, büyük altyapı yatırımları, turizmin genişlemesi ve altın piyasasındaki elverişli konjonktür sayesinde korudu.
BM değerlendirmesine göre bu uyum, dış dalgalanmalara daha az kırılgan, “içeriden” şekillenen bir büyüme modelini güçlendiriyor. Son yıllarda ekonomik büyümenin dayanağı olarak iç tüketim ve iç pazar canlılığı daha da öne çıkıyor.
Enflasyon konusunda da olumlu bir sinyal var. Daha önce Özbekistan çift haneli enflasyon görülen ülkeler arasında anılırken, BM’ye göre fiyat baskısının en yüksek noktası geride kaldı. 2026–2027 yıllarında enflasyonun daha da düşmesi bekleniyor; ancak gelişmiş ekonomilerle kıyaslandığında yine de daha yüksek seviyede kalabilir. Buna aktif büyüme dönemine özgü etkenler—gelir artışı, tüketimin genişlemesi ve yapısal reformlar zemininde yatırım baskısı—etki ediyor.
Raporda bölgesel bağlamın da değiştiği vurgulanıyor: BM, Rusya’nın BDT ülkeleri için ekonomik bir “çapa” olma rolünün azaldığını kaydediyor. Bazı ekonomiler Rusya’daki yavaşlamaya hâlâ duyarlı kalırken, Özbekistan daha çok kendi ekonomik politikası ve iç itici güçlerine dayanmasıyla ayrışıyor. Bu da dış şoklara bağımlılığı azaltıp makroekonomik yönelimin bağımsızlığını güçlendiriyor.
Bununla birlikte, yüksek büyüme yapısal kısıtları ortadan kaldırmıyor. Denize çıkışı olmaması nedeniyle Özbekistan lojistik maliyetleri, emtia piyasalarına bağımlılık ve iklim riskleriyle karşı karşıya. Elverişsiz dış koşullarda bu etkenler, uzun vadeli kırılganlıklar olarak kalkınma potansiyelini sınırlayabilir.
Bu nedenle BM mantığına göre, gelecekte sürdürülebilir büyüme ekonominin çeşitlendirilme hızı ve altyapı projelerine yapılan yatırımların verimliliğine doğrudan bağlı olacak.
Bölgesel karşılaştırmada Özbekistan “ortalamanın üzerinde” bir performans sergiliyor. BM’ye göre ülkenin makroekonomik dinamiği birçok BDT ve Orta Asya ekonomisine kıyasla daha istikrarlı; keskin düşüşler görülmüyor ve orta vadede büyüme hızları korunuyor.
Bu etkenler, Özbekistan’ın Orta Asya’daki rolünün niteliksel olarak yenilendiğini gösteriyor. BM yaklaşımında ülke artık yalnızca “yakalamaya çalışan” bir ekonomi olarak değil, aynı zamanda bölgesel büyümeyi ileri taşıyan istikrarlı bir itici güç olarak giderek daha fazla öne çıkıyor.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
