Jahon iqtisodiyoti sekinlashayotgan, MDH mamlakatlarida o‘sish sur’atlari susayayotgan bir paytda Oʻzbekiston mintaqa uchun noyob kombinatsiya — barqaror o‘sish va makroiqtisodiy bashoratlilikni namoyon etmoqda. Bu haqda kursiv.uz xabar beradi.
BMTning World Economic Situation and Prospects 2026 hisobotida qayd etilishicha, mamlakat iqtisodiyoti so‘nggi yillarda o‘sish sur’atlarini jahon o‘rtacha ko‘rsatkichlaridan ham, o‘tish davridagi ko‘plab iqtisodiyotlar dinamikasidan ham yuqori darajada ushlab kelmoqda. 2026–2027 yillarda esa Oʻzbekiston Markaziy Osiyoda iqtisodiy faollikni barqarorlashtiruvchi asosiy omillardan biri sifatida ko‘rilmoqda.
Hisobot Oʻzbekistonda muhim tarkibiy burilish yuz berayotganini ham ta’kidlaydi: o‘sish tobora ko‘proq ichki omillarga tayanmoqda. Avvallari mintaqada Rossiyaga nisbatan sanksiyalar fonida tranzit va reekportdan keladigan “yon ta’sirlar” iqtisodiy faollikni qo‘llab-quvvatlagan bo‘lsa, bu omillar kuchsizlana borayotgan sharoitda Oʻzbekiston yuqori sur’atlarni ichki talab, yirik infratuzilma sarmoyalari, turizmning kengayishi hamda oltin bozoridagi qulay kon’yunktura hisobidan saqlab qoldi.
BMT bahosiga ko‘ra, bunday uyg‘unlik tashqi tebranishlarga nisbatan kamroq zaif bo‘lgan, “ichkaridan” shakllanayotgan o‘sish modelini kuchaytiradi. So‘nggi yillarda iqtisodiy o‘sishning tayanchi sifatida ichki iste’mol va ichki bozor faolligi yanada oldinga chiqmoqda.
Inflyatsiya bo‘yicha ham ijobiy signal bor. Ilgari Oʻzbekiston ikki xonali inflyatsiya kuzatilgan davlatlar qatorida tilga olingan bo‘lsa, BMTga ko‘ra, narxlar bosimining eng yuqori nuqtasi ortda qolgan. 2026–2027 yillarda inflyatsiya sur’atlari yanada pasayishi kutiladi, biroq rivojlangan iqtisodiyotlar bilan solishtirganda u baribir yuqoriroq darajada qolishi mumkin. Bunga faol o‘sish bosqichi xos omillar — daromadlar ortishi, iste’mol kengayishi va tarkibiy islohotlar fonidagi investitsion bosim ta’sir qilmoqda.
Hisobotda mintaqaviy kontekst ham o‘zgarayotgani urg‘ulanadi: BMT Rossiyaning MDH mamlakatlari uchun iqtisodiy “langar” sifatidagi roli pasayayotganini qayd etadi. Ayrim iqtisodiyotlar Rossiyadagi sekinlashuvga hanuz sezgir bo‘lib qolayotgan bir vaqtda, Oʻzbekiston ko‘proq o‘z iqtisodiy siyosati va ichki drayverlarga tayanayotgani bilan ajralib turadi. Bu esa tashqi shoklarga qaramlikni qisqartirib, makroiqtisodiy yo‘nalishning mustaqilligini kuchaytiradi.
Shu bilan birga, yuqori o‘sish tarkibiy cheklovlarni bekor qilmaydi. Oʻzbekiston dengizga chiqish imkoniyati yo‘qligi sabab logistika xarajatlari, xomashyo bozorlariga bog‘liqlik va iqlim xatarlariga duch keladi. Noqulay tashqi sharoitlarda bu omillar uzoq muddatli zaifliklar sifatida rivojlanish salohiyatini cheklashi mumkin.
Shu bois, BMT mantiqiga ko‘ra, kelgusida barqaror o‘sish iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish sur’ati va infratuzilma loyihalariga kiritilgan investitsiyalarning samaradorligiga bevosita bog‘liq bo‘ladi.
Mintaqaviy taqqosda Oʻzbekiston “o‘rtachadan yaxshiroq” ko‘rsatkich namoyish etmoqda. BMT baholashicha, mamlakat makroiqtisodiy dinamikasi ko‘plab MDH va Markaziy Osiyo iqtisodiyotlariga nisbatan barqarorroq, keskin pasayishlar kuzatilmayapti va o‘rta muddatda o‘sish sur’atlari saqlanib qolmoqda.
Bu omillar Oʻzbekistonning Markaziy Osiyodagi rolini sifat jihatdan yangilayotganini ko‘rsatadi. BMT yondashuvida mamlakat endi faqat “quvib yetuvchi” iqtisodiyot sifatida emas, balki mintaqaviy o‘sishni oldinga tortuvchi barqaror drayver sifatida tobora ko‘proq namoyon bo‘lmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
