Нетаняху ва Трамп Эрондаги уруш ҳамда янги сценарийларни муҳокама қилди
Яқин Шарқдаги сиёсий ва ҳарбий кескинлик ортиб бораётган бир пайтда, жаҳон ҳамжамияти диққат марказида турган икки йирик давлат етакчилари ўртасида муҳим мулоқот бўлиб ўтди. Исроил Бош вазири идораси вакилининг The Times of Israel нашрига маълум қилишича, Бенямин Нетаняху ва АҚШ Президенти Дональд Трамп телефон орқали Эрондаги уруш ҳаракатлари ҳамда минтақадаги жорий вазиятни атрофлича муҳокама қилишган.
Ёпиқ мажлис арафасидаги мулоқот
Ушбу қизғин суҳбат Исроилда хавфсизлик масалаларига бағишланган ўта муҳим ва маҳфий йиғилиш олдидан уюштирилган. Нетаняху 17 май куни Қуддус куни муносабати билан ўтказилган вазирлар маҳкамаси йиғилишида Оқ уй раҳбарига қўнғироқ қилиш нияти борлигини олдиндан маълум қилган эди.
“Мен унинг Хитойга амалга оширган сафари таассуротларини ҳамда бошқа долзарб масалалар бўйича фикр-мулоҳазаларини тингламоқчиман. Олдимизда жуда кўп эҳтимолий сценарийлар мавжуд ва биз уларнинг ҳар қандайига тўлиқ шай ҳолатдамиз”, — дея таъкидлаган Исроил ҳукумати раҳбари.
Эронга янги ва кучлироқ зарбалар тайёрланмоқда
Вазиятнинг нақадар жиддий эканини The New York Times газетасининг хабари ҳам тасдиқлайди. Нашрнинг Яқин Шарқдаги расмий манбаларга таяниб ёзишича, Вашингтон ва Тель-Авив Эронга қарши янги, анча кучлироқ ҳарбий амалиётларга тайёргарликни бошлаб юборишган. Бу галги режа Эроннинг ҳарбий объектлари ва муҳим инфратузилма тизимларини янада агрессив тарзда бомбардимон қилишни кўзда тутади.
Америка раҳбарининг фикрича, Эрондаги ҳарбий можаронинг асосий қисми, яъни қарийб 70-75 фоизи амалда ўз якунига етиб бўлган.
Тинчлик музокаралари учун 5 тадан шарт
Шу ҳафта иккала томон ҳам урушни тўхтатиш ва музокаралар столига қайтиш учун ўзларининг қатъий талабларини илгари суришди. Лекин томонларнинг позициялари ўртасидаги фарқ жуда катта.
Эрон томонининг талаблари:
Ҳарбий ҳаракатларни зудлик билан тўхтатиш (жумладан, Ливанда ҳам);
Теҳронга қарши барча иқтисодий санкцияларни бекор қилиш;
Музлатиб қўйилган барча молиявий активларни озод этиш;
Уруш оқибатида кўрилган улкан моддий зарарни қоплаб бериш;
Ҳўрмуз бўғози устидан Эроннинг тўлиқ суверенитетини тан олиш.
АҚШ ва Вашингтоннинг қарши талаблари:
Эрон томонидан компенсация, тўлов ва активларни қайтариш бўйича барча даъволардан воз кечилиши;
Теҳрон ихтиёридаги 400 кг уран хом ашёсини Қўшма Штатларга топшириши;
Эрон ҳудудида фақатгина битта ядровий иншоот фаолиятига рухсат берилиши.
Америка томони ҳарбий ҳужумларнинг батамом тўхтатилиши Эроннинг ушбу шартларни бажариши ва музокаралар жараёни қандай кечишига тўғридан-тўғри боғлиқ бўлишини уқтирмоқда. Минтақада ҳақиқий тинчлик ўрнатилиши ёки уруш алангаси янада кучайиши ушбу шартлар устидаги музокаралар натижасига боғлиқ бўлиб турибди.
Сизнингча, томонлар ушбу кескин шартлар остида тинчлик келишувига эриша оладиларми ёки вазият янада мураккаблашадими?
