АҚШ ва Куба ўртасидаги ҳарбий-сиёсий кескинлик энг юқори чўққига чиқди
Шимолий ва Марказий Америка минтақасида геосиёсий вазият тўсатдан қалтис тус олди. Оқ уй маъмурияти ҳамда Куба раҳбарияти ўртасидаги кўп йиллик совуқчилик ва сиёсий зиддият яна қайтадан оловланди. АҚШ Давлат котиби Марко Рубионинг баёнот беришича, Озодлик ороли (Куба) Қўшма Штатлар учун тўғридан-тўғри «миллий хавфсизликка жиддий таҳдид» туғдирмоқда. Шу сабабли расмий Ҳабана билан тинчлик битимига эришиш ва дипломатик алоқаларни тиклаш имкониятлари ҳозирги шароитда «жуда паст» даражада баҳоланмоқда. Бу ҳақда дунёга машҳур BBC ахборот агентлиги хабар тарқатди.
Вашингтоннинг бундай кескин баёнотлари бежизга янграмади. Бундан атиги бир кун аввал АҚШ адлия тизими Кубанинг собиқ Президенти, афсонавий Рауль Кастрога нисбатан расман қотиллик айбловини илгари сурган эди. Гап шундаки, узоқ 1996 йилда халқаро сув ҳавзаси устида «Brothers to the Rescue» гуманитар ташкилотига тегишли иккита самолёт Куба ҳарбий ҳаво кучлари томонидан уриб туширилган ва оқибатда уч нафар Америка фуқароси ҳаётдан кўз юмган эди. Орадан йиллар ўтиб, Вашингтон айни пайтда 94 ёшни қаршилаган Рауль Кастрони америкаликларни ўлдириш бўйича бевосита буйруқ берганликда айблади.
Давлат котиби Марко Рубионинг қатъий таъкидлашича, АҚШ Президенти Дональд Трамп ўз мамлакати ва фуқароларини хориждан келадиган ҳар қандай хавф-хатарлардан қурол кучи билан бўлса-да ҳимоя қилишга тўла қонуний ҳуқуқли ва мажбурдир.
Дипломатиядан умид узилдими?
Жорий йилнинг 21 май куни оммавий ахборот воситалари ходимлари билан ташкил этилган суҳбатда Марко Рубио дипломатик музокаралар ҳали ҳам икки давлат ўртасидаги муносабатларни мувофиқлаштиришнинг энг мақбул йўли бўлиб қолаётганини эътироф этди. Бироқ у Оқ уйнинг ҳафсаласи пир бўлганини яшириб ўтирмади:
«Тўғрисини айтсам, айни пайтда Кубада биз кимлар билан мулоқот қилаётганимизни ва у ердаги сиёсий режимни ҳисобга олсак, яқин орада тинчлик ўрнатилиши эҳтимоли ўта кам», — дея қўшимча қилди АҚШ бош дипломати.
Бундан ташқари, у Куба раҳбариятини «бутун Америка минтақасида халқаро терроризмни молиялаштирувчи ва қўллаб-қувватловчи асосий ҳомийлардан бири» дея очиқчасига айблади.
Ҳабананинг кескин жавоби: «Бу шунчаки ёлғон ва тажовуз»
Куба Ташқи ишлар вазири Бруно Родригес Оқ уйдан янграган ушбу оғир айбловларга нисбатан тезкор ва кескин муносабат билдирди. У Марко Рубиони бутун дунё ҳамжамияти қаршисида «очиқчасига ёлғон гапириш»да айблаб, Куба давлати ўз тарихида ҳеч қачон АҚШ хавфсизлигига таҳдид қилмаганини ва бунга интилмаганини билдирди.
Озодлик ороли ташқи сиёсат идораси раҳбарининг фикрича, Давлат котиби Рубио атайлаб «ҳарбий тажовузни қўзғатишга» ва икки халқни уруш гирдобига тортишга уринмоқда. Родригес расмий Вашингтон кўп йиллардан буён Куба халқи ва суверенитетига қарши «шафқатсиз, адолатсиз ва тизимли» иқтисодий-сиёсий ҳужумларни тўхтатмай келаётганини афсус билан қайд этди.
Кариб денгизига ядровий авиаташувчи баҳайбат флот кириб келди
Дипломатик урушлар фонида АҚШ Қуролли Кучлари реал ҳарбий ҳаракатларга шайлигини намойиш эта бошлади. АҚШ Мудофаа вазирлиги Жанубий қўмондонлигининг расмий баёнотига кўра, АҚШ Ҳарбий-денгиз кучларининг замонавий ядровий двигатель билан жиҳозланган машҳур «USS Nimitz» авиаташувчи кемаси бошчилигидаги улкан ҳарбий зарбадор гуруҳи Кариб денгизи акваториясига расман кириб борди.
Ушбу баҳайбат флот ёлғиз эмас, унинг таркибида Куба қирғоқлари яқинига қуйидаги йирик ҳарбий кучлар жойлаштирилди:
Кўплаб қирувчи ва бомбардимончи самолётларни ўз ичига олган «Carrier Air Wing 17» жанговар авиация гуруҳи;
Энг замонавий ракета тизимлари билан қуролланган «USS Gridley» эсминец ҳарбий кемаси;
Флотнинг узоқ муддатли жанговар ҳаракатларини таъминловчи «USNS Matuxent» махсус таъминот танкери.
Пентагон қўмондонлиги ушбу улкан денгиз қўшинининг минтақага сафарбар этилишидан мақсад — АҚШ ҳарбий кучларининг «юқори даражадаги жанговар шайлиги, исталган масофага шиддатли зарба бериш салоҳияти ҳамда стратегик устунлигини» яққол кўрсатиб қўйиш эканини яшириб ўтирмади. Жаҳон сиёсатшунослари Кариб ҳавзасида янги «Ракета инқирози» бошланиши мумкинлигидан хавотир билдирмоқдалар.
Сизнингча, АҚШнинг Куба яқинига ядровий авиаташувчи кема юбориши минтақада янги уруш оловини ёқадими ёки бу шунчаки Ҳабанани қўрқитиб қўйиш учун қилинган сиёсий намойишми?
