Наслдор қорамол импорти ҚҚСдан озод қилинади
Ўзбекистонда чорвачилик соҳасини янги босқичга олиб чиқиш, маҳсулдорликни ошириш ва соҳани замонавий бошқарув тизими асосида ривожлантиришга қаратилган муҳим қарор қабул қилинди. Президентнинг “Чорвачилик тармоғи ва яйлов хўжалигини замонавий бошқарув тизими ва янгича ёндашувлар асосида ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ, соҳа учун бир қатор янги имтиёз ва вазифалар белгиланди.
Қарорга кўра, 2026–2028 йилларда чорвачилик тармоғини ривожлантириш бўйича аниқ мақсадли кўрсаткичлар белгилаб берилди. Унга асосан, гўшт ва сут маҳсулотларини саноат усулида қайта ишлаш даражасини 50 фоизга етказиш режалаштирилмоқда. Бу эса бозорга сифатли, қайта ишланган ва қўшимча қийматга эга маҳсулотларни кўпроқ чиқариш имконини беради.
Яна бир муҳим мақсад — наслдор қорамоллар улушини 90 фоизга етказиш орқали чорва моллари маҳсулдорлигини оширишдир. Оддий қилиб айтганда, соҳада асосий эътибор энди фақат мол сонини кўпайтиришга эмас, балки уларнинг сифати, насли ва маҳсулдорлигини яхшилашга қаратилади. Бу фермерлар учун ҳам, аҳоли учун ҳам фойдали: сут кўпаяди, гўшт сифати яхшиланади, даромад эса барқарорроқ бўлади.
Қарорда озуқа базасини мустаҳкамлаш масаласига ҳам алоҳида эътибор берилган. 2027 йил ҳосилидан бошлаб пахта ва бошоқли дон экилиши режалаштирилган ер майдонларининг 50 фоизига озуқабоп экинларни жойлаштиришга рухсат этилади. Бу чорва учун ем-хашак етишмовчилигини камайтириш, таннархни пасайтириш ва хўжаликларнинг мустақил озуқа таъминотини кучайтиришга хизмат қилади.
Шунингдек, 2026 йил 1 июлдан 2030 йил 1 январга қадар аҳоли хонадонларида идентификация қилинган сигирлардан олинган наслдор бузоқлар учун субсидия ажратиш тизими йўлга қўйилади. Агар бузоқ сунъий уруғлантириш орқали олинса, ҳар бир бош учун 500 минг сўм, эмбрионларни кўчириб ўтказиш орқали олинса, 700 минг сўм миқдорида субсидия берилади.
Бу янгилик айниқса хонадон хўжаликлари учун муҳим. Чунки қишлоқ жойларда кўплаб оилалар сигир боқиш орқали даромад топади. Наслдор бузоқлар учун бериладиган субсидия уларни сифатли наслга эътибор қаратишга, замонавий усуллардан фойдаланишга ва чорвачиликни оддий тирикчилик эмас, кичик бизнес сифатида ривожлантиришга ундайди.
Энг катта имтиёзлардан бири эса хориждан наслдор чорва молларини олиб кириш билан боғлиқ. 2026 йил 1 июндан 2029 йил 1 январга қадар чет давлатлардан наслдор қорамол, қўй ва эчкиларни Ўзбекистон ҳудудига олиб кириш қўшилган қиймат солиғидан озод этилади. Бу тадбиркорлар ва фермерлар учун катта енгиллик бўлиб, импорт харажатларини камайтиради.
Бундай имтиёзлар орқали мамлакатда юқори маҳсулдор наслларни кўпайтириш, маҳаллий чорвачиликни модернизация қилиш ва бозорда сифатли гўшт-сут маҳсулотлари ҳажмини ошириш мақсад қилинган. Агар тизим тўғри ишласа, келгуси йилларда чорвачилик соҳасида сезиларли ўзгаришлар кўриш мумкин.
Қисқаси, янги қарор чорвачиликда “кўп мол — кўп даромад” деган эски қарашдан “сифатли насл — юқори маҳсулдорлик” тамойилига ўтишни кўзламоқда. Бу соҳада ишлаётган фермерлар учун имконият, аҳоли учун эса сифатли маҳсулот ва барқарор таъминот дегани. Йўналиш тўғри: энди асосийси — имтиёзлар қоғозда эмас, амалда ҳам фермерга етиб бориши.
