Абдуқодир Ҳусанов Мареска тизимида муҳим қуролга айланиши мумкинми?
“Манчестер Сити”да янги мураббий Энцо Мареска даври бошланиши мумкинлиги Абдуқодир Ҳусановнинг келажаги ҳақидаги саволларни янада қизиқарли қилмоқда. Асосий масала оддий: ўзбекистонлик ҳимоячи Мареска каби позицион футбол мактаби вакили бўлган мураббий тизимига мос тушадими?
Бир қарашда, жавоб ижобий. Чунки Мареска мансуб бўлган футбол фалсафасида жамоа кўпинча юқори ҳимоя чизиғи билан ўйнайди, тўпни назорат қилишга интилади ва рақибни майдоннинг юқори қисмида қарши олишга ҳаракат қилади. Бундай услубда ҳимоячилар олдида катта ҳудуд пайдо бўлади. Демак, марказий ҳимоячи фақат жарима майдонида туриб кутадиган футболчи эмас, балки орқага тез қайтиши, рақиб ҳужумини вақтида ўқиши ва катта масофани ёпа олиши шарт.
Айнан шу нуқтада Ҳусановнинг профили қизиқ кўринади. У тезкор, дуэлларда жасоратли, рақибни тўхтатишдан қўрқмайдиган ва катта ҳудудда ҳаракат қила оладиган ҳимоячи. Бундай сифатлар позицион футбол ўйнайдиган жамоа учун жуда керак. Чунки юқорида ўйнайдиган ҳимоя чизиғи доим хавф билан ёнма-ён юради. Бир пас, бир очиқ зона, бир кечикиш — ва рақиб дарвозага чиқиб кетиши мумкин. Бу вазиятларда тезкор марказий ҳимоячи ҳақиқий суғурта вазифасини бажаради.
Лекин бу ерда муҳим шарт бор. Ҳусанов фақат “ўт ўчирувчи” бўлиб қолмаслиги керак. Яъни, у ҳар доим бошқаларнинг хатосини югуриб тузатадиган футболчига айланиб қолса, бу унинг ўсишини чеклаб қўйиши мумкин. Топ-даражадаги ҳимоячи нафақат етиб бориши, балки вазиятни олдиндан сезиши ҳам керак. Ҳозир Абдуқодирга айнан шу йўналишда ўсиш муҳим.
Биринчидан, у тўп билан қарор қабул қилишини янада яхшилаши лозим. Албатта, Ҳусановдан дарҳол Жон Стоунз каби ўйинни ҳимоядан бошлайдиган супер плеймейкер чиқиши талаб қилинмайди. Аммо у қачон қисқа пас бериш, қачон олдинга силжиш, қачон хавфли узатмадан тийилиш ва қачон тўпни оддийроқ ўйнаш кераклигини тезроқ ҳис қилиши зарур. “Сити” каби жамоада ҳар бир пас катта аҳамиятга эга: битта нотўғри қарор рақибга тайёр имконият совға қилиши мумкин.
Иккинчидан, позицион чидамлилик жуда муҳим. Тезкор ҳимоячиларда бир хавф бор: улар ўз тезлигига ишониб, баъзан керагидан ортиқ олдинга чиқиб кетиши ёки вазиятни жисмоний куч билан тузатишга уриниши мумкин. Аммо юқори савияда ҳар доим ҳам “қувиб етаман” деган режа ишлайвермайди. Элит ҳимоячи аввал позицияни тўғри танлайди, кейин югуради. Абдуқодир ҳам ўз тезлигини фақат фавқулодда ҳолат учун эмас, балки тўғри жойлашув билан бирга ишлатишни ўрганиши керак.
Учинчидан, коммуникация масаласи ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Англия Премьер-лигасида марказий ҳимоячи учун овоз чиқариш, шерикларни бошқариш, ҳимоя чизиғини тўғри ушлаш ва тезкор кўрсатма бериш деярли тезлик каби муҳим. Бу ерда тил ҳам катта роль ўйнайди. Ҳусановнинг “Сити”даги дебюти шунга яққол мисол бўлди: янги муҳит, янги суръат, янги талаблар ва тил тўсиғи футболчи учун мослашувни осонлаштирмайди.
Шу сабаб Абдуқодир учун кейинги босқич фақат жисмоний тайёргарлик ёки яккакурашлардаги куч эмас. У жамоа ичида кўпроқ гапириши, шериклар билан автоматик тушунишни шакллантириши ва ҳимояни бошқаришда фаолроқ бўлиши керак. Бу осон жараён эмас, лекин айнан шу босқичдан ўтган футболчи “яхши ҳимоячи”дан “ишончли топ-клуб ҳимоячиси”га айланади.
Мареска тизимида Ҳусанов учун имконият бор. У Диашнинг нусхаси бўлиши шарт эмас. Стоунз каби тўп билан ўйин қуриши ҳам мажбурий эмас. Абдуқодирнинг ўз профили бор: тезкор, агрессив, дуэлларда кучли, гибрид ролни бажара оладиган ва катта ҳудудни ёпишга қодир ҳимоячи. Агар мураббий ундан тўғри фойдаланса, у ҳимоя чизиғида жуда муҳим қуролга айланиши мумкин.
Энг асосийси, Ҳусанов ўзининг кучли жиҳатларига янги элементлар қўшиши керак. Тўп билан хотиржамлик, позицион ақл ва коммуникация — мана шу учта йўналиш унинг ривожланишини янги даражага олиб чиқади. Тезлик ва куч унда бор. Энди уларни “Сити” даражасидаги футбол ақли билан бирлаштириш вақти келди.
Қисқаси, Абдуқодир Ҳусанов Энцо Мареска услубига мос келиши мумкин. Ҳатто жуда мос келиши ҳам мумкин. Лекин бунинг учун у фақат тез югурадиган ва дуэл ютадиган ҳимоячи эмас, балки вазиятни олдиндан ўқийдиган, тўп билан тўғри қарор қабул қиладиган ва шерикларини бошқара оладиган замонавий футболчига айланиши керак. Потенциал бор, саҳна тайёр. Энди ҳаммаси ўсиш, сабр ва ақлли мослашувга боғлиқ.
