Сохта солиқ хатлари тадбиркорлар учун жиддий хавф туғдирмоқда
Ўзбекистонда тадбиркорлар ва юридик шахсларга қаратилган янги турдаги киберфирибгарлик ҳолатлари кўпаймоқда. Солиқ қўмитаси фуқаролар ва бизнес вакилларини огоҳлантириб, жиноятчилар солиқ инспекторлари ниқоби остида сохта хатлар тарқатаётганини маълум қилди.
Маълумотларга кўра, фирибгарлар йирик солиқ тўловчилар бўйича инспекция номидан гўёки расмий хабар юборгандек кўриниш яратмоқда. Бундай хатларда тадбиркорларни “текширув”, “солиқ қарзи”, “жарима” ёки бошқа маъмурий чоралар билан қўрқитиш ҳолатлари учрамоқда. Асосий мақсад эса оддий: одамни шошириш, қўрқитиш ва уни хавфли ҳавола ёки файлни очишга мажбурлаш.
Солиқ қўмитаси таъкидлашича, бундай фишинг хатлар орқали зарарли дастурий таъминот ўрнатилиши мумкин. Айрим ҳолларда хатларга APK, ZIP ёки PDF кўринишида файллар бириктирилади. Тадбиркор бундай файлни юклаб очса, қурилмага вирус тушиши, банк маълумотлари, логин, парол ва бошқа шахсий ахборотлар ўғирланиши хавфи пайдо бўлади.
Фирибгарлар кўпинча расмий идоралар услубига ўхшаш матнлардан фойдаланади. Хатда солиқ текшируви, жарима, ҳисоб рақамни блоклаш ёки зудлик билан жавоб бериш талаб қилиниши мумкин. Бу психологик босим усули ҳисобланади. Чунки тадбиркор вақт йўқ деб ўйлаб, текширмасдан ҳаволага кириши ёки файлни юклаб олиши мумкин.
Шу сабаб Солиқ қўмитаси шубҳали ҳаволаларга кирмасликни қатъий тавсия қилмоқда. Номаълум манзиллардан келган хатлардаги файлларни очиш, айниқса APK, ZIP ва PDF файлларни юклаб олиш хавфли бўлиши мумкин. Расмий кўринган хат ҳам ҳар доим ҳақиқий бўлавермайди — фирибгарлар дизайнни ҳам, услубни ҳам “копипаст” қилишни яхши ўрганиб олган.
Қонуний ва расмий солиқ билдиришномалари фақат my3.soliq.uz порталидаги шахсий кабинет орқали юборилади. Демак, тадбиркор солиқ билан боғлиқ ҳар қандай муҳим хабарни айнан расмий шахсий кабинет орқали текшириши керак. Электрон почта ёки мессенжер орқали келган шубҳали хабарлар асосида қарор қабул қилиш хавфли.
Шунингдек, ташқи сайтларда СМС-код, логин, пароль, банк картаси маълумотлари ёки электрон рақамли имзо билан боғлиқ ахборотларни киритиш мумкин эмас. Ҳеч бир расмий идора фуқародан ёки тадбиркордан шубҳали ҳавола орқали махфий маълумот киритишни талаб қилмайди.
Мутахассислар бундай вазиятларда шошилмасликни, хабар манбасини текширишни ва фақат Солиқ қўмитасининг расмий каналларидаги маълумотларга таянишни маслаҳат бермоқда. Агар хатда таҳдид, босим ёки “зудлик билан бажаринг” деган талаб бўлса, бу фирибгарлик белгиси бўлиши эҳтимоли юқори.
Қисқаси, сохта солиқ хатлари бугун тадбиркорлар учун реал хавфга айланмоқда. Ҳужжат расмий кўринса ҳам, ҳавола ва файлларга кўр-кўрона ишониш керак эмас. Киберхавфсизликда энг кучли ҳимоя — ҳушёрлик. Бир марта шубҳали файлни очиш банк ҳисобидан ҳам, бизнес маълумотларидан ҳам айириши мумкин.
