Галактикалар гуруҳида ғайритабиий кичик радиоҳалқа аниқланди
Италия Миллий астрофизика институти (ИНАФ) олимлари бошчилигидаги халқаро тадқиқот гуруҳи Ж1248+4826 деб номланган ноёб радиоманбани аниқлади. Бу объект "ғайритабиий радиоҳалқалар" (ОРК) синфига мансуб бўлиб, унинг марказий ҳалқаси атиги 30 килопарсекни ташкил этади. Бу кўрсаткич шунга ўхшаш тузилмаларнинг одатий ўлчамларидан 5 баробар кичикдир. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
ЛОФАР радиотелескопи ёрдамида олинган маълумотлар шуни кўрсатдики, ушбу тузилма қора туйнук фаолияти ёки ўта янги юлдуз портлаши натижаси эмас. Олимларнинг фикрича, бу миллионлаб йиллар аввал галактикалар томонидан чиқарилган ва ташқи босим таъсирида қайта порлай бошлаган "қазилма плазма" изларидир.
Тадқиқотчилар Спитзер космик телескопи ва ДEСИ лойиҳаси маълумотларини бирлаштириб, ушбу ҳалқа 11 та галактикадан иборат динамик гуруҳда жойлашганини аниқладилар. Одатда радиоҳалқаларнинг марказида массив юлдуз тизими жойлашса, бу сафар галактика ҳалқа четига сурилгани кузатилди. Бу эса тузилманинг шаклланишида кучли зарба тўлқинлари муҳим рол ўйнаганини англатади.
Алисон Л. Коил ва унинг ҳамкасблари ҳисоб-китобларига кўра, Мач сони 2.0 дан 3.3 гача бўлган зарба тўлқини қадимий плазма пуфаги билан тўқнашиб, вортексли ҳалқа ҳосил қилган. Бу жараён тутун ҳалқасининг ҳаво зарбаси таъсирида шаклланишига ўхшаш бўлиб, галактикалараро муҳитда содир бўлади.
Ушбу кашфиёт астрономияда "танлов эффекти" мавжудлигини тасдиқлайди: олимлар шу пайтгача фақат улкан радиоҳалқаларни кузатиб келишган. Келажакда СКА (Сқуаре Километре Аррай) радиотелескопи ишга туширилгач, бундай ихчам тузилмалар коинотдаги газ зичлиги ва тортишиш кучларини ўлчаш учун муҳим воситага айланади.
