Özbekistan'da mali düzenlemeleri güçlendirmek, kayıt dışı ekonomi oranını azaltmak ve modern ödeme altyapısını uygulamak amacıyla önemli yenilikler planlanıyor. 10 Aralık tarihinde imzalanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre, 1 Nisan 2026'dan itibaren bir dizi ödeme yalnızca nakitsiz olarak — banka kartları ya da elektronik ödeme sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilecek. Bu konuda Adalet Bakanlığı resmi bilgi verdi.
Hangi ödemeler yalnızca elektronik olarak yapılacak?
Yeni düzenlemeye göre, 1 Nisan'dan itibaren şu alanlarda ödemeler yalnızca nakitsiz yöntemle kabul edilecek:
— devlet kurumlarının sağladığı hizmetler;
— elektrik, doğalgaz ve içme suyu için ödemeler;
— alkol ve tütün ürünlerinin satışı;
— akaryakıt istasyonları ve şarj noktalarında yakıt ve elektrik alımları;
— değeri 25 milyon somdan yüksek mal ve hizmetler;
— gayrimenkul ya da üretim tarihi 10 yıldan eski olmayan otomobiller ve özel ekipmanların alım-satımı.
Bu kısıtlamalar, halk ve iş dünyasında şeffaflığı sağlamak, dolandırıcılık riskini azaltmak ve modern ödeme sistemlerini yaygınlaştırmayı hedeflemektedir.
2030 yılına kadar kayıt dışı ekonomi ciddi oranda azaltılacak
Kararnamede belirtilen hedeflere göre:
— Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYİH) oranla yasadışı ekonomik faaliyetlerin payı 1,3 kat azaltılacak;
— ticaret ve hizmet sektörlerinde nakitsiz ödemeler %75'e çıkarılacak.
Bu göstergeler, ülke ekonomisindeki şeffaflık seviyesini artırmayı amaçlayan stratejik hedeflerdir.
Tüm işletmeler için tek tip QR kod zorunlu olacak
2026 yılı 1 Ocak tarihine kadar Özbekistan'daki tüm ticaret ve hizmet sunan tüzel kişiler, elektronik ödemeleri kabul etmek için bankalar tarafından oluşturulan tek tip bir QR koda sahip olmalıdır.
1 Ocak'tan itibaren QR kod ile ödeme kabulü uygulamaya sokulacak,
1 Temmuz'dan itibaren ise:
— QR kod kullanımı zorunlu bir gereklilik haline gelecek;
— QR kod kullanmamak, ticaret kurallarının ihlali olarak değerlendirilecek.
Bu gereklilik, POS terminallerine bağımlılığı azaltacak, ödeme işlemlerini kolaylaştıracak ve tüketici haklarını güçlendirecektir.
Sertifikasyon ve beyannameler için yeni düzenlemeler uygulanacak
2026 yılı 1 Ocak tarihinden itibaren:
— aynı türdeki ithal mallar için çevre ve uygunluk sertifikası 1 yıl süreyle yalnızca bir kez verilecek.
2026 yılı 1 Mart'tan itibaren ise:
— vergi dairesi çalışanları,
— ayrıca Navoi ve Çirçik şehirlerinde yaşayan bireyler
tarafından yıllık gelir beyannamesi, pilot uygulama kapsamında sunulacak.
Bu değişiklikler, vergi mükelleflerinin kayıt sürecini kolaylaştıracak ve dijital denetimi güçlendirecektir.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
