2026'dan itibaren konut ve araç alım-satımları yalnızca nakitsiz yapılacak

Özbekistan'da mali düzenlemeleri güçlendirmek, kayıt dışı ekonomi oranını azaltmak ve modern ödeme altyapısını uygulamak amacıyla önemli yenilikler planlanıyor. 10 Aralık tarihinde imzalanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesine göre, 1 Nisan 2026'dan itibaren bir dizi ödeme yalnızca nakitsiz olarak — banka kartları ya da elektronik ödeme sistemleri aracılığıyla gerçekleştirilecek. Bu konuda Adalet Bakanlığı resmi bilgi verdi.

Hangi ödemeler yalnızca elektronik olarak yapılacak?

Yeni düzenlemeye göre, 1 Nisan'dan itibaren şu alanlarda ödemeler yalnızca nakitsiz yöntemle kabul edilecek:

— devlet kurumlarının sağladığı hizmetler;

— elektrik, doğalgaz ve içme suyu için ödemeler;

— alkol ve tütün ürünlerinin satışı;

— akaryakıt istasyonları ve şarj noktalarında yakıt ve elektrik alımları;

— değeri 25 milyon somdan yüksek mal ve hizmetler;

— gayrimenkul ya da üretim tarihi 10 yıldan eski olmayan otomobiller ve özel ekipmanların alım-satımı.

Bu kısıtlamalar, halk ve iş dünyasında şeffaflığı sağlamak, dolandırıcılık riskini azaltmak ve modern ödeme sistemlerini yaygınlaştırmayı hedeflemektedir.

2030 yılına kadar kayıt dışı ekonomi ciddi oranda azaltılacak

Kararnamede belirtilen hedeflere göre:

— Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya (GSYİH) oranla yasadışı ekonomik faaliyetlerin payı 1,3 kat azaltılacak;

— ticaret ve hizmet sektörlerinde nakitsiz ödemeler %75'e çıkarılacak.

Bu göstergeler, ülke ekonomisindeki şeffaflık seviyesini artırmayı amaçlayan stratejik hedeflerdir.

Tüm işletmeler için tek tip QR kod zorunlu olacak

2026 yılı 1 Ocak tarihine kadar Özbekistan'daki tüm ticaret ve hizmet sunan tüzel kişiler, elektronik ödemeleri kabul etmek için bankalar tarafından oluşturulan tek tip bir QR koda sahip olmalıdır.

1 Ocak'tan itibaren QR kod ile ödeme kabulü uygulamaya sokulacak,

1 Temmuz'dan itibaren ise:

— QR kod kullanımı zorunlu bir gereklilik haline gelecek;

— QR kod kullanmamak, ticaret kurallarının ihlali olarak değerlendirilecek.

Bu gereklilik, POS terminallerine bağımlılığı azaltacak, ödeme işlemlerini kolaylaştıracak ve tüketici haklarını güçlendirecektir.

Sertifikasyon ve beyannameler için yeni düzenlemeler uygulanacak

2026 yılı 1 Ocak tarihinden itibaren:

— aynı türdeki ithal mallar için çevre ve uygunluk sertifikası 1 yıl süreyle yalnızca bir kez verilecek.

2026 yılı 1 Mart'tan itibaren ise:

— vergi dairesi çalışanları,

— ayrıca Navoi ve Çirçik şehirlerinde yaşayan bireyler

tarafından yıllık gelir beyannamesi, pilot uygulama kapsamında sunulacak.

Bu değişiklikler, vergi mükelleflerinin kayıt sürecini kolaylaştıracak ve dijital denetimi güçlendirecektir.