АҚШ Адлия вазирлиги Дональд Трампнинг солиқларини текширишни тақиқлади
Қўшма Штатлар сиёсий саҳнасида йирик шов-шув ва баҳс-мунозараларга сабаб бўлаётган навбатдаги муҳим воқелик юз берди. АҚШ Адлия вазирлиги мамлакат Солиқ хизматига (IRS) амалдаги Президент Дональд Трамп ҳамда унинг оила аъзолари томонидан ўтган йиллар давомида топширилган солиқ декларацияларини қайта текширишни расман ман этди.
Ушбу шов-шувли қарор Дональд Трампнинг ўз солиқ маълумотлари ОАВга ноқонуний равишда сизиб чиқиши ортидан Солиқ хизматига қарши қўзғатган йирик даъво аризасини ўзаро ҳал этиш (келишув) доирасида қабул қилинди. Эслатиб ўтамиз, Трамп ушбу даъво доирасида давлат идорасидан нақд 10 миллиард доллар миқдорида хусусий товон пули талаб қилаётган эди.
Жамғарма ташкил этилади ва Президентдан узр сўралади
Нуфузли CNN телеканалининг хабар беришича, Адлия вазирлиги мазкур суд низосини тинч йўл билан ҳал қилиш учун дастлаб ажойиб бир ечимни илгари сурган. Унга кўра, аввалги президент (Жо Байден) маъмурияти даврида сиёсий қарашлари туфайли ноқонуний таъқиб ва босимларга учраган Трамп тарафдорларини моддий қўллаб-қувватлаш мақсадида 1,8 миллиард долларлик махсус компенсация жамғармаси ташкил этилади.
Шунингдек, келишув шартларига кўра, АҚШ ҳукумати номидан Дональд Трампнинг ўзидан расмий равишда кечирим сўралади, бироқ унга тўғридан-тўғри нақд пул кўринишида ҳеч қандай тўлов амалга оширилмайди.
Адлия вазирлигининг расмий веб-сайтида эълон қилинган ҳужжатларга таянадиган бўлсак, АҚШ ҳукумати Дональд Трампга нисбатан илгари сурилган барча солиқ даъволаридан бутунлай воз кечмоқда ва келажакда ушбу масала бўйича «қайтадан исталган турдаги ҳуқуқий даъво қўзғатиш ҳуқуқидан буткул маҳрум бўлмоқда». Мутасаддиларнинг аниқлик киритишича, ушбу тақиқ фақатгина ўтган йиллардаги ҳисоботларга тегишли бўлиб, Трамп ва унинг оиласи келажакда топширадиган янги солиқ декларациялари қонун доирасида назорат қилиниши мумкин.
Оппозициянинг ғазаби: «Бу тоза коррупция!»
Оқ уйнинг ушбу қарори Демократик партия вакиллари томонидан кескин кутиб олинди. Хусусан, АҚШ Конгрессининг солиқлар бўйича кичик қўмитасига раҳбарлик қилувчи таниқли демократ конгрессмен Ричард Нил Трампнинг молиявий ҳужжатларини дахлсиз деб эълон қилиш қарорини очиқчасига «тизимли коррупция» деб баҳолади ва кескин қоралади.
Маълумот ўрнида айтиш жоизки, Дональд Трамп ўзининг илк сайловолди кампанияси даврида ҳам, кейинчалик президентлик лавозимини эгаллаганидан сўнг ҳам ўз даромадлари ва солиқ декларацияларини кенг жамоатчиликка ошкор қилишдан доимий равишда бош тортиб келган. У буни ўз фирмаларида узоқ муддатли молиявий аудит (текширув) жараёнлари давом этаётгани билан изоҳлаган эди. Натижада Трамп АҚШ тарихида 1970 йилларнинг бошидан бери ўзининг солиқ маълумотларини яширган биринчи давлат раҳбарига айланди.
Маълумотлар қандай сизиб чиққан эди?
Амалдаги Президентнинг Солиқ хизмати устидан судга қилган мурожаати шу йилнинг январ ойида расмийлаштирилганди. Бунга Трампнинг 2018–2020 йилларда Оқ уйни бошқарган биринчи муддати давридаги махфий солиқ ҳужжатларининг Америка матбуотида ошкор қилиб юборилиши сабаб бўлган.
Маълум бўлишича, ушбу ўта махфий маълумотларни йирик газеталарга Солиқ хизматининг ўша пайтдаги ходими Чарльз Литтлжон ўғринча тақдим этган. Қонун устуворлиги натижасида, 2024 йилда мазкур собиқ ходим давлат ва шахс сирига оид маълумотларни ноқонуний равишда тарқатганликда айбдор деб топилиб, беш йиллик қамоқ жазосига ҳукм қилинган эди. Шу тариқа, бир неча йилдан бери давом этаётган йирик сиёсий баҳс Трампнинг ғалабаси билан якунланди.
Сизнингча, АҚШ Адлия вазирлигининг ушбу қарори мамлакатдаги икки йирик партия (демократлар ва республикачилар) ўртасидаги сиёсий курашни янада кескинлаштириб юбормайдими?
