Putin davlat tashrifi bilan Qozog‘iston poytaxti Ostona shahriga bordi
Markaziy Osiyo mintaqasidagi siyosiy jarayonlar va xalqaro hamkorlik aloqalari yangi qizg‘in pallasiga kirmoqda. Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putin oliy darajadagi rasmiy davlat tashrifi bilan qo‘shni Qozog‘iston poytaxti Ostona shahriga yetib bordi. Ushbu uch kunlik muhim safar davomida nafaqat ikki tomonlama qat’iy aloqalar, balki butun mintaqa iqtisodiyotiga ta’sir ko‘rsatuvchi Oliy Yevroosiyo iqtisodiy kengashi (YEOII) sammiti ham bo‘lib o‘tadi.
Qardosh davlatdagi ushbu tarixiy uchrashuvning eng qiziqarli tafsilotlari va kutilayotgan muhim loyihalarni sinonim so‘zlar bilan boyitilgan holda bitta maqolada taqdim etamiz.
Harbiy qiruvchilar kuzatuvi va norasmiy do‘stona tushlik
Rossiya rahbari o‘tirgan mahobatli «Il-96» havo kemasi Qozog‘iston havo hududiga kirishi bilan uni mamlakat Harbiy-havo kuchlariga tegishli ikkita zamonaviy qiruvchi samolyot alohida ehtirom bilan kuzatib bordi. Aeroportning o‘zida oliy martabali mehmonni Qozog‘iston yetakchisi Qosim-Jo‘mart To‘qayev shaxsan iliq kutib oldi.
Garchi rasmiy tadbirlar va muzokaralar asosan ertasi kunga rejalashtirilgan bo‘lsa-da, amalda siyosiy muloqotlar o‘sha kunning o‘zidayoq boshlandi. Prezidentlar to‘g‘ri aeroportdan Qozog‘iston rahbarining so‘lim tabiat qo‘ynidagi «Kedr uyi» nomli maxsus qarorgohiga yo‘l olishdi. U yerda o‘tkazilgan samimiy va norasmiy tushlik davomida tomonlar davlat tashrifi va bo‘lajak YEOII sammitining kun tartibidagi eng qaltis va dolzarb mavzularini dastlabki bosqichda muhokama qilib olishdi.
Tor va keng doiradagi muzokaralar: Diqqat markazida — energetika
Tashrifning ikkinchi kuni rasmiy muzokaralarga boy bo‘ladi. Rahbarlar o‘rtasidagi uchrashuvlar an’anaga muvofiq ikki xil formatda — avval tor doirada, so‘ngra kengaytirilgan tarkibda davom ettiriladi. Ikki mamlakat o‘rtasidagi siyosiy, tijorat-iqtisodiy, harbiy-texnik hamda madaniy-gumanitar sohalardagi sheriklikni yangi bosqichga olib chiqish uchrashuvning bosh maqsadi hisoblanadi.
Muzokaralarning eng asosiy yo‘nalishlari:
Energetika sohasi: Rossiya neftini Qozog‘iston hududi orqali uchinchi davlatlarga tranzit qilish hajmini sezilarli darajada oshirish.
Atom energetikasi: «Rosatom» korporatsiyasi ishtirokida Qozog‘istonda birinchi AES (Atom elektr stansiyasi) qurilishining asosiy mezonlarini belgilash va ushbu loyihani Rossiyaning davlat eksport krediti mablag‘lari hisobidan moliyalashtirish.
Imzolanishi kutilayotgan 16 ta hujjat va ramziy marosimlar
Ikki davlat rahbarlari tashrif yakunida jami 16 ta muhim xalqaro hujjatni imzolashni rejalashtirishgan. Ular orasida eng asosiysi — «Rossiya va Qozog‘iston xalqlari do‘stligi va yaxshi qo‘shnichiligining yetti asosi to‘g‘risida»gi qo‘shma bayonot bo‘ladi.
Siyosiy jarayonlardan tashqari, tashrif dasturidan ko‘ngilga yaqin va ramziy manoga ega tadbirlar ham o‘rin olgan. Masalan, yetakchilarga Rossiyadan Qozog‘iston tabiatiga moslashtirish uchun olib kelingan noyob Amur yo‘lbarslariga bag‘ishlangan maxsus taqdimot namoyish etiladi. Shuningdek, Ostona shahrida barpo etiladigan zamonaviy «Sirius» ta’lim maskani binosi poydevoriga kapsula qo‘yish marosimi bo‘lib o‘tadi. Prezidentlar uchrashuv xotirasi sifatida «Abadiy do‘stlik» xiyobonida o‘z qo‘llari bilan daraxt nihollarini ekishadi.
Raqamli poyga, sun’iy intellekt va Armanistonning rejalari
Safarning yakuniy kunlari YEOII doirasidagi yirik iqtisodiy tadbirlarga ulanib ketadi. Vladimir Putin «YEOII global raqamli poygada, sun’iy intellektga e’tibor» mavzusidagi beshinchi Yevroosiyo iqtisodiy forumida ishtirok etadi. Ushbu anjumanning yalpi majlisida tashkilotga a’zo mamlakatlar yetakchilari, jumladan, Armaniston nomidan bosh vazir o‘rinbosari ma’ruza qiladi.
Juma kuni esa Oliy Yevroosiyo iqtisodiy kengashining yakuniy yig‘ilishi bo‘lib o‘tadi. Unda nafaqat ichki iqtisodiy integratsiya, balki mintaqaviy siyosat uchun o‘ta qiziqarli bo‘lgan mavzu — Armanistonning Yevropa Ittifoqiga a’zo bo‘lish borasidagi kelgusi rejalari va ularning ittifoqdoshlik munosabatlariga ta’siri ham atroflicha muhokama qilinishi kutilmoqda. Qo‘shni davlatdagi ushbu keng ko‘lamli tashrif natijalari mintaqamiz xavfsizligi va iqtisodiyoti uchun qanday aks-sado berishini vaqt ko‘rsatadi.
