15 Ocak’tan itibaren Özbekistan’da antibiyotikler ve hormonal preparatlar yalnızca elektronik reçete ile satılacak. Sağlık Bakanlığı, zorunlu e-reçete üzerinden ilaç verme sisteminin ilk aşamasını devreye aldı.
Yeni düzenleme üç ilaç grubunu kapsıyor: antibiyotikler, sentetik antibakteriyel ajanlar ve sistemik etkili hormonlar. Elektronik reçeteler DMED sistemi üzerinden düzenleniyor — doktorlar şimdiye kadar 5 milyondan fazla dijital reçete kaydı oluşturdu.
Proje 1 Kasım’dan itibaren Taşkent’te pilot olarak test edildi. Aralık ayı sonu itibarıyla 37,6 milyon vatandaş için elektronik tıbbi kart oluşturulduğu belirtildi.
Uzinfocom verilerine göre dijitalleşme aynı anda iki sorunu çözmeyi hedefliyor. Birincisi piyasadaki sahtecilik ve “gri” ithalat: daha önce etiketleme ve reçete olmadan satılan ilaçların yüzde 30’una kadarının sahte olduğu ifade ediliyor. Elektronik “iz”, hem eczanelerin hem de denetim kurumlarının şüpheli ürün akışını sınırlamasına imkân veriyor.
İkinci yön — aşırı ve kontrolsüz reçete yazımını azaltmak. Artık sistem tek bir reçetede en fazla beş ilaç adının belirtilmesine izin veriyor; daha fazlası yalnızca hekimler kurulunun kararıyla mümkün olacak.
Elektronik reçete, vatandaşın PINFL numarasına bağlanır. Eczanedeki eczacı ise yalnızca gerekli ilacı vermek için gereken bilgileri görür.
Taşkent’te geri ödeme (reimbursasyon) programı da yürürlükte: kronik hastalığı olan hastalar elektronik reçete ile 28 tür ilacı ücretsiz alabiliyor. Uzun süreli tedavi gereken durumlarda doktor ilacı 60 veya 90 gün için tek seferde yazabilir; böylece polikliniğe ziyaret sayısı azaltılabilir.
Kâğıt reçetelere yalnızca elektrik veya internet kesintisi durumlarında izin verilir. Ancak IT sistemlerini henüz “Elektronik Sağlık” platformu ile entegre etmemiş özel klinik ve tıp merkezleri bunu 1 Mart 2024’e kadar tamamlamak zorunda.
Ülke genelinde elektronik reçeteye tam geçişin 2026 yılı sonuna kadar — zorunlu sağlık sigortası sisteminin devreye alınmasıyla eş zamanlı olarak — tamamlanması planlanıyor. Psikotrop maddelerin ise 2027’ye kadar özel formlarla verilmesi sürdürülecek.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
