Ресей президенті Владимир Путин Приднестровье тұрғындары үшін Ресей азаматтығын алу тәртібін жеңілдететін жарлыққа қол қойды. Бұл шешім аймақтағы саяси жағдай мен Молдова төңірегіндегі қауіпсіздік мәселелерін қайтадан күн тәртібіне шығарды.
Жаңа құжатқа сәйкес, Приднестровьеде тұратын кәмелетке толған азаматтар Ресей азаматтығын жеңілдетілген тәртіппен ала алады. Ең маңыздысы, олардан әдетте талап етілетін кейбір шарттар сұралмайды.
Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, Ресей азаматтығын алу үшін ел аумағында бес жыл бойы тұрақты тұру, орыс тілін білу, Ресей тарихы мен заңнамасы бойынша білімін растау сияқты талаптар бар. Алайда Путин қол қойған жарлық Приднестровье тұрғындарына бұл талаптарды айналып өтуге мүмкіндік береді.
Яғни, бұл аймақта тұратындар орыс тілі мен Ресей тарихы бойынша емтихан тапсырмай-ақ Ресей паспортын алу құқығына ие бола алады. Бұл Мәскеудің Приднестровье халқына қатысты ерекше саяси көзқарас қолданып жатқанын көрсетеді.
Приднестровье — Молдова Республикасы құрамындағы даулы аймақ. 1990 жылы мұнда Приднестровье Молдова Республикасы құрылғаны жарияланған. Алайда бұл құрылымды әлем мемлекеттері де, Біріккен Ұлттар Ұйымы да тәуелсіз мемлекет ретінде мойындамаған.
Аймақ ұзақ жылдар бойы Молдова мен Ресей арасындағы ең нәзік саяси мәселелердің бірі болып келеді. Приднестровьеде қазір шамамен 1500 ресейлік әскери қызметкер бар екені айтылады. Молдова басшылығы болса, көп жылдан бері Ресей әскерлерін бұл аймақтан шығаруды талап етіп келеді.
Жаңа жарлық Кишиневте алаңдаушылық тудыруы мүмкін. Өйткені Приднестровье тұрғындарына Ресей азаматтығын беру процесінің жеңілдетілуі аймақтағы сепаратистік көңіл-күйді одан әрі күшейтуі ықтимал.
Сарапшылардың пікірінше, Ресей паспорты бар тұрғындар санының артуы Мәскеуге болашақта «өз азаматтарын қорғау» ұранымен аймақтағы ықпалын одан әрі нығайтуға мүмкіндік береді. Бұл Молдова үшін саяси және қауіпсіздік тұрғысынан маңызды сигнал болып табылады.
Ағымдағы жылдың сәуір айында Ресей Қауіпсіздік кеңесінің хатшысы Сергей Шойгу да Приднестровье мәселесі бойынша мәлімдеме жасаған еді. Оның айтуынша, бұл аймақта тұрып жатқан 220 мыңнан астам ресейліктің мүддесі Молдова мен Украинаның әрекеттері салдарынан қауіп астында қалуда. Шойгу Мәскеудің қажетті шараларды қолданатынын да атап өткен.
Мәліметтерге сәйкес, өзін-өзі республика деп жариялаған Приднестровье халқының саны 470 мың шамасында. Егер олардың басым бөлігі Ресей азаматтығын алу мүмкіндігіне ие болса, бұл аймақтағы саяси тепе-теңдікке айтарлықтай әсер етуі мүмкін.
Молдова үшін бұл жағдай өте күрделі. Бір жағында аумақтық тұтастық мәселесі бар. Екінші жағында Ресейдің Приднестровьедегі әскери және саяси ықпалы сақталып тұр. Жаңа жарлық бұл проблемаларды одан әрі тереңдетуі мүмкін.
Әзірге Кишиневтің бұл шешімге қандай ресми жауап қайтаратыны үлкен қызығушылық тудыруда. Бірақ бір нәрсе анық: Приднестровье мәселесі қайтадан аймақтық саясаттың «ыстық нүктесіне» айналуда.
Қысқасы, Путиннің бұл жарлығы жай ғана паспорт мәселесі емес. Бұл — азаматтық арқылы ықпал ету аясын кеңейту, саяси қысымды арттыру және Молдова төңірегіндегі геосаяси ойынды одан әрі күрделендіруге бағытталған қадам ретінде бағалануда.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
