Elon Musk SpaceX компаниясининг мутлақ ҳукмдорига айланмоқда
Elon Musk ўзи бошқараётган компанияларда мисли кўрилмаган таъсир кучига эга. Tesla компаниясида ўзини расман “ТечноКинг” деб атасада, SpaceX мисолида у дунёдаги энг қимматли компаниялардан бирининг ҳақиқий ягона ҳукмдорига айланиши маълум бўлди. Мускнинг SpaceX устидан монархик назорати чоршанба куни эълон қилинган ИПО ҳужжатларида ўз аксини топди. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.
ИПОдан сўнг Муск SpaceX бош директори (CEO), техник директори (CTO) ва директорлар кенгаши раиси лавозимларини эгаллайди. Энг муҳими, у 50 фоиздан ортиқ овоз бериш ҳуқуқини ўзида сақлаб қолади, бу эса унга директорларни ўзи хоҳлаганича тайинлаш имконини беради. Амалда уни ишдан бўшатишнинг имкони бўлмайди. Компания акциядорларнинг ҳуқуқий эътироз билдириш имкониятларини чеклаб қўйган ва Техас штатининг юmsҳоқ тартибга солиш тизимидан фойдаланади.
SpaceX бўлажак инвесторларни очиқчасига огоҳлантириб, уларнинг корпоратив масалалар ва директорлар сайловига таъсир кўрсатиш имконияти чекланганлигини ёки умуман йўқлигини таъкидламоқда. Сўнгги йигирма йил ичида Google ва Meta каби технологик гигантлар асосчилари назоратни сақлаб қолишган бўлсада, Муск ва SpaceX бу борада анча узоққа кетишди. Ҳуқуқшунослик профессори Анн Липтоннинг фикрича, Муск акциядорларнинг раҳбариятга босим ўтказиш учун фойдаланадиган барча асосий воситаларини йўққа чиқармоқда.
Компания икки тоифали акциялар тузилмасидан фойдаланади, бунда Муск оммавий савдога чиқарилмайдиган Б тоифасидаги “супер-овозли” акцияларнинг 93,6 фоизига эгалик қилади. Тарихдаги энг йирик ИПО бўлиши кутилаётган ушбу жараёндан кейин ҳам Муск назоратни қўлдан бой бермайди. Биржа стандартларига кўра, бу SpaceX'ни “назорат қилинадиган компания”га айлантиради ва унга мустақил назорат талаб қиладиган қоидалардан озод бўлиш ҳуқуқини беради.
