Tayland ve Kamboçya arasındaki sınır bölgesinde askeri çatışmalar yeniden şiddetlendi. Tarihi anlaşmazlıklar, ekonomik çıkarlar ve siyasi elitler arasındaki kişisel rekabet bu gerilimin artmasına yol açıyor.
Çatışmanın merkezi, Tayland'da Phra Vihan olarak bilinen Preah Vihear tapınak kompleksi. Bu tapınak kompleksi 9.-12. yüzyıllarda Khmerler tarafından inşa edilmiştir.
Başlangıçta Shiva tanrısına adanan bu tapınakta daha sonra Budizm köklü bir yer edinmiştir. Kompleks Khmerler tarafından inşa edilmiş olsa da tarihi dönemlerde birkaç kez Tayland (eski adıyla Siyam) topraklarına katılmıştır.
15. yüzyıldan itibaren Siyam orduları, Kamboçya'nın iç anlaşmazlıkları nedeniyle zayıflamış olan bölgelerini işgal etmeye başlamıştır. 1863 yılında Kamboçya kralı Norodom, Fransa’dan himaye talep etmiştir.
Birkaç yıl sonra, Siyam Krallığı belirli bölgeler, bu arada Preah Vihear dahil, karşılığında Kamboçya üzerindeki taleplerinden vazgeçmiştir. 1907 yılında Fransa tarafından çizilen haritada Preah Vihear Kamboçya’nın bir parçası olarak belirtilmiş ve bu başlangıçta Tayland tarafından kabul edilmiştir.
Ancak bu bölge 1941 yılında İkinci Dünya Savaşı sırasında Tayland ordusu tarafından işgal edilmiştir. Savaştan sonra bölge bir süre Fransa’nın kontrolüne dönmüş olsa da, 1954 yılında Tayland tekrar bölgeyi ele geçirmiştir.
Kamboçya, bu konuyla ilgili olarak Uluslararası Mahkeme’ye başvurmuş ve 1962 yılında mahkeme Preah Vihear’ın Kamboçya’ya ait olduğunu onaylamıştır. 2008 yılında Kamboçya, Preah Vihear’ı UNESCO Dünya Mirası listesine eklemek için başvuru yapmıştır.
Tayland başlangıçta bu girişimi desteklemiş, ancak muhalefetin baskısı nedeniyle kararını değiştirmiştir. Bu durum her iki ülkede ulusal duyguları güçlendirerek sınır bölgesinde yeni çatışmalara yol açmıştır.
Her iki taraf sınır bölgesine askeri güçler yerleştirerek gerilimi artırdı. Son yıllarda çatışma sadece toprak anlaşmazlıkları ile sınırlı kalmayıp, aynı zamanda ekonomik ve siber suçlarla da bağlantılı hale gelmiştir.
2025 yılı Haziran ayında Tayland Başbakanı Paetongtarn Shinawatra, Kamboçya’ya komşu Poipet şehrini çevrim içi dolandırıcılık merkezi olarak nitelendirdi. Kamboçya hükümeti bu suçlamaları reddetti ve suçların kökeninin Tayland’a dayandığını öne sürdü.
Ancak uluslararası kuruluşlar Tayland’ın iddialarını destekleyen bilgiler sunmaktadır. Kamboçya’daki dolandırıcılık merkezlerinin hükümet ve siyasi sistem tarafından desteklendiği iddia edilmektedir.
Bu merkezlerde 100 bin ila 150 bin kişi zorunlu koşullarda çalıştırılmaktadır. Bu sistem yıllık 12,5 milyar ABD doları gelir üretmekte ve hükümetin üst düzey yetkililerinin bu süreçten yararlandığı iddia edilmektedir.
Tayland’ın bu merkezlere karşı verdiği mücadele, Kamboçya’nın siyasi sistemini mali ve prestij konularında zor duruma sokmaktadır. Bunun yanı sıra Tayland ve Kamboçya’da siyasi elitler arasındaki kişisel anlaşmazlıklar da gerilimin artmasına neden olmaktadır.
2025 yılında Kamboçya lideri Hun Sen, Tayland Başbakanı Paetongtarn ile yaptığı telefon görüşmesinin kaydını kamuoyuyla paylaştı. Bu durum gerilimi artırarak Tayland siyasi sisteminde bir krize yol açtı.
Hun Sen’in bu adımının ardından iki ülke arasındaki ilişkiler daha da gerildi ve elitler arasındaki anlaşmazlıklar derinleşti. Şu anda Preah Vihear tapınağı sadece tarihi bir eser değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki çatışmaların bir sembolü haline gelmiş durumda. Çatışmaların uzun vadeli bir çözümü ise henüz ufukta görünmüyor.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
