Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, 9 Mayıs'ta Moskova'da düzenlenecek Zafer Geçit Töreni'ne katılmayacak. Kremlin tarafından açıklanan yabancı konuk listesinde Özbekistan liderinin adı yer almadı. Bu durum, son yıllarda 9 Mayıs etkinliklerinin sadece tarihi bir anma değil, aynı zamanda diplomatik bir sembol olarak görülmesi nedeniyle siyasi gözlemcilerin ve kamuoyunun dikkatini çekiyor.
Resmi verilere göre, bu yılki geçit törenine Abhazya, Belarus, Laos, Malezya, Slovakya, Güney Osetya ve Sırbistan temsilcilerinin katılması bekleniyor. Bu arada, Özbekistan Cumhurbaşkanı da dahil olmak üzere Orta Asya ülkelerinin liderleri bu listede yer almıyor. Rus basını da Kremlin'in konuk listesini açıkladığını duyurdu.
Bu haber doğal olarak çeşitli yorumlara yol açabilir. Ancak şu an için en doğru yaklaşım, resmi bilgiler çerçevesinde kalmaktır. Yani, Şevket Mirziyoyev'in geçit törenine katılmaması, isminin onaylanmış listede yer almamasıyla açıklanıyor. Bunu abartmak veya keskin siyasi sonuçlar çıkarmaya çalışmak doğru değildir. Siyasette bazen listedeki bir soyadı büyük bir sinyaldir, bazen de sadece bir protokol meselesidir. Evet, diplomasi futboldan daha karmaşıktır: VAR bile golün atılıp atılmadığını hemen söyleyemeyebilir.
Moskova'daki bu yılki Zafer Geçit Töreni'nin önceki yıllardan farklı geçmesi bekleniyor. Haberlere göre etkinlik, artırılmış güvenlik önlemleri altında düzenlenecek. Bazı kaynaklar, geçit töreninin ağır askeri teçhizatsız yapılacağını ve Moskova'da mobil iletişim ile internet erişiminde kısıtlamalar gözlemlendiğini yazıyor. Bunun temel nedeni olarak Ukrayna kaynaklı drone saldırısı ihtimali ve güvenlik endişeleri gösteriliyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in bizzat katılması planlanan etkinlik öncesinde Moskova'da güvenlik önlemlerinin daha da artırıldığı vurgulanıyor. The Guardian'ın haberine göre, Rusya'nın başkentinde havaalanlarının faaliyetleri geçici olarak durduruldu, mobil internette kesintiler yaşandı ve şehirdeki güvenlik kontrolleri önemli ölçüde artırıldı.
Ukrayna tarafı ise Rusya'nın 8-9 Mayıs için ilan ettiği geçici ateşkes girişimine şüpheyle yaklaştı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski bunu, geçit töreninin güvenliğiyle ilgili siyasi bir adım olarak değerlendirdi. Bu nedenle Moskova'daki etkinlik etrafındaki durum, basit bir törenden ziyade çok daha karmaşık bir jeopolitik manzarada gerçekleşiyor.
Özbekistan liderinin listede olmaması, ülkenin dış politikasının temkinli ve dengeli yönünü bir kez daha hatırlatıyor. Taşkent, son yıllarda çeşitli güç merkezleriyle ilişkilerinde pragmatik bir yol izliyor: Rusya ile iş birliği korunuyor ancak uluslararası arenada gereksiz siyasi risklerden kaçınılmaya çalışılıyor.
Bu anlamda, bu karar veya durum, Özbekistan'ın dış politikadaki temkinli duruşunun bir devamı olarak değerlendirilebilir. Özellikle Rusya-Ukrayna savaşı zemininde her resmi ziyaretin, her uluslararası etkinliğin ve her diplomatik katılımın özel bir siyasi anlam kazandığı bir dönemde, bu tür adımlar dikkatle izleniyor.
Şu an için tablo net: Moskova'daki Zafer Geçit Töreni'ne bazı yabancı liderler katılacak ancak Şevket Mirziyoyev onların arasında yer almıyor. Özbekistan ise muhtemelen bu süreçte fazla gürültü çıkarmadan, kendi alışılmış dengeli diplomatik rotasını korumayı tercih ediyor.
Bu tür durumlarda en önemli husus, duygulara kapılmadan resmi bilgilere ve gerçek siyasi bağlama dayanmaktır. Çünkü uluslararası siyasette bazen katılmak bir sinyaldir, katılmamak da bir sinyaldir. Ancak nihai sonucu zaman ve sonraki resmi açıklamalar gösterecektir.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
