Олий Мажлис Сенатының кезекті жалпы мәжілісінде елдің қаржы жүйесі үшін жаңа бет аша алатын маңызды заң талқыланды. Әңгіме "Өзбекстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне Өзбекстанда ислам банкі қызметін енгізуге бағытталған қосымшалар мен өзгертулер енгізу туралы" Заң туралы болып отыр.
Атап өткендей, бүгінде қаржылық қызметтердің ауқымын кеңейту, халық пен бизнес үшін қолайлы және әртүрлі банк өнімдерін ұсыну қажеттілігі артып келеді. Әсіресе, халықаралық ислам қаржы стандарттарына сәйкес келетін балама қызметтер нарықта сұранысқа ие екені атап өтілді. Осы қажеттіліктен шыға отырып, осы Заңмен 2 кодекс пен 7 заңға ислам банкі қызметінің құқықтық негіздерін анықтайтын жаңа нормалар енгізілуде.
Ең басты жаңалықтардың бірі - ислам банкі қызметін жүзеге асыруға құқық беретін жеке лицензия түрінің енгізілуі. Оған сәйкес, банктер енді екі жолдың бірін таңдай алады: толығымен ислам банкингі моделінде жұмыс істеу немесе бір уақытта дәстүрлі және ислам банкингі қызметтерін параллель түрде енгізу. Бұл нарықтағы бәсекелестікті күшейтіп, тұтынушылардың таңдауын кеңейтеді деп күтілуде.
Сондай-ақ ислам қаржысы мәселелерін үйлестіру үшін Орталық банкте, сондай-ақ ислам банкі қызметін жүзеге асыратын банктерде ислам қаржы кеңесін құру жоспарлануда. Бұл кеңестің қызметіне қатысты талаптар да нақты белгіленуде. Яғни, жүйе "өз жолына түсіп кетеді" деп қалмайды - оның ережелері мен бақылау механизмі де бірге қалыптасады.
Тағы бір үлкен өзгеріс салық бағытында байқалды. Исламдық қаржы операцияларының ерекшеліктерін ескере отырып, Салық кодексіне жеке тарау енгізілуде. Оған сәйкес, исламдық қаржылық қызметтен алынған кірістер салық салу мақсатында пайыздық кірістерге теңестіріледі. Сонымен қатар, банктер мен микроқаржы ұйымдары тарапынан клиентке сатылатын тауарларға салынатын үстеме құны қосымша құн салығынан (ҚҚС) босатылады. Бұл операцияларды "салық бойынша екі рет ұрып кететін" жағдайларды болдырмауға бағытталғандығымен маңызды.
Сенаторлардың пікірінше, бұл Заң тұрғындар мен кәсіпкерлер үшін қаржылық қызметтерге қол жеткізу мүмкіндіктерін кеңейтеді, нарықтағы бәсекелестік ортаны жақсартады, сондай-ақ банк-қаржы саласына жаңа стратегиялық инвесторларды тартуға қызмет етеді.
Талқылау соңында Сенат Заңды мақұлдады. Демек, қазір ислам банкингі қызметтері бойынша құқықтық алаң қалыптасуда - бұл қаржы нарығында "жаңа ойыншы және жаңа ережелер" дегенді білдіреді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
