Жерді жекешелендіру және құрылыс саласында жаңа кезең басталуда

Елімізде кәсіпкерлікті кеңейту және жер ресурстарын ұтымды пайдалану бағытындағы реформалар жаңа кезеңге өтуде. Президенттің төрағалығымен өткен жиында саладағы кемшіліктер сынға алынып, бюрократиялық кедергілерді жоятын революциялық өзгерістер белгіленді. Zamin.uz осы маңызды реформалардың негізгі тұстарын ұсынады.
«Бас жоспар жоқ» деген сылтауға нүкте қойылады
Талдауларға сәйкес, 2025 жылы жерді жекешелендіруге ниет білдірген азаматтардың 112 мың өтінішінің 14%-ы дәл бас жоспардың жоқтығы себепті кері қайтарылған. Соның салдарынан мемлекеттік бюджет 550 миллиард сум кірістен айырылып, 4 мың гектар жер экономикалық активке айналмай қалған.
Енді бұл жүйе түбегейлі өзгереді: үш ай ішінде адам факторысыз, небәрі 5–10 минут ішінде өтініштерге онлайн жауап беретін ашық жүйе іске қосылады.
Қағаздағы жоспар емес, нақты бағдарлама
Жиында бас жоспарлардың сапасы қатаң сынға алынды. Жоспар бар, бірақ су, газ, электр және жол сияқты коммуникация желілерінің қашан және қандай қаражат есебінен салынатыны белгісіз күйде қалып отыр. Соның салдарынан инфрақұрылымға қажеттен 2–3 есе көп қаражат жұмсалуда.
- Әр облыс әкіміне екі ай ішінде бас жоспарларды іске асыру бойынша кешенді бағдарламалар әзірлеу міндеті жүктелді.
- Бұл бағдарламаларда қай жобаның бюджет есебінен, қайсысының халықаралық ұйымдар қаражаты есебінен қаржыландырылатыны нақты көрсетілуі тиіс.
Бизнес үшін қолайлылық: кедергілер жойылады
Бүгінгі таңда жыл сайын бизнеске 6,5 мың гектар жер және 140 триллион сум көлеміндегі ірі ресурстар бөлінеді. Алайда жер мен несие мәселесін шешкен кәсіпкерлердің өздері де құрылысқа кірісу кезінде әлі де жемқорлық пен бюрократиялық кедергілерге тап болып отырғаны айтылды.
Соңғы төрт жылда аукционда сатылған жерлердің 3 мың гектарында әлі де құрылыс басталмаған. Бұл 100 мың жұмыс орнының жоғалуы және экономика үшін 25 триллион сум шығын дегенді білдіреді.
Жекешелендіруде жаңа жеңілдіктер
Енді жекешелендіру бағдарламасына объектілерді енгізу және сату тиімділігі үшін әкімдер Мемлекеттік активтер агенттігімен тең дәрежеде жауапты болады. Ең қуанышты жаңалықтардың бірі — жекешелендірілген объектілер үшін бөліп төлеу кезінде есептелетін 14% жылдық үстеме алымның жойылуы.
Сонымен қатар, құрылыс саласында заманауи технологияларды, сейсмологияны және жер сілкінісіне төзімділік талаптарын сақтау бойынша жаңа шешімдер енгізу қатаң тапсырма ретінде қойылды.
Құрметті оқырмандар, сіздің ойыңызша, жерді жекешелендіру жүйесін толық цифрландыру жемқорлықты жоя ала ма? Құрылыс саласындағы бюрократияның азаюы тұрғын үй бағасына қалай әсер етеді?