“Кавказ асираси” ортидаги кўпчилик билмайдиган ҳақиқат
1966 йилда экранларга чиққан Kidnapping, Caucasian Style дарҳол совет кинопрокатидаги энг машҳур фильмлардан бирига айланган. Кейинчалик у Россия ва совет киноси тарихидаги энг яхши 100 фильм қаторига киритилди. Шунингдек, мазкур картина энг яхши совет комедияларидан бири сифатида ҳам эътироф этилган. Бугун ушбу афсонавий фильм умуман суратга олинмаслиги мумкин бўлганини тасаввур қилиш қийин. Аммо фильм тақдири Yuri Nikulinнинг бир қарори сабаб шубҳа остида қолган.
1971 йилда машҳур сатирик ёзувчи ва сценарий муаллифи Yakov Kostyukovsky ўз юбилейида фильм билан боғлиқ кутилмаган воқеани эслаб ўтган.
Унинг айтишича, янги комедия сценарийси аллақачон тасдиқланган, актёрлар ҳам деярли танлаб бўлинган эди. Leonid Gaidai эса фильмда яна машҳур учлик — Никулин, Georgy Vitsin ва Yevgeny Morgunovни кўришни истаган. Икки актёр розилик берган бўлса-да, Никулин иккиланиб турган.
Актёрнинг фикрича, аввалги машҳур учлик иштирокида яна бир фильм томошабинларга қизиқ туюлмаслиги мумкин эди. У ҳатто циркда ҳам ҳар мавсум янгилик кераклигини, акс ҳолда одамлар тез зерикишини таъкидлаган. Никулиннинг ҳисоблашича, учликнинг энг юқори чўққиси Operation Y and Shurik\'s Other Adventures билан якунланган эди.
Шундан кейин Гайдай Никулин билан шахсан узоқ суҳбатлашган. Режиссёр учлик ҳали томошабинни ҳайратда қолдириши мумкинлигига ишонтиришга ҳаракат қилган. Бир неча соатлик муҳокамалардан кейин Никулин сценарийни яна бир бор ўқиб чиқишга қарор қилган.
Кейинчалик актёрни фильмда иштирок этишга ундаган омиллардан бири ёш актриса Natalya Varley билан ишлаш имконияти бўлгани айтилган. Никулин Варлей ҳақида илиқ фикр билдирган ва уни қўллаб-қувватлаган.
Аввалроқ Гайдай Нина ролига Larisa Golubkinaни тасдиқлашни режалаштирган эди. Бироқ охир-оқибат Варлей танланган ва у барча мураккаб трюкларни ўзи бажаришга тайёрлигини билдирган.
Натижада “Кавказ асираси” улкан муваффақият қозонган. Наталя Варлей бутун мамлакатга машҳур бўлган, афсонавий учлик эса янги қиёфада яна мухлислар меҳрини қозонган. Фильм ҳатто “Операция И”нинг касса натижаларини ҳам ортда қолдирган.
Фильмда Nina Grebeshkova ҳам иштирок этган. У руҳий касалликлар бўлими ҳамшираси ролини ижро этган бўлса-да, бу образ катта шуҳрат олиб келмаган.
