James Webb tasdiqladi: Nereida Neptunning yagona asl yoʻldoshi boʻlib chiqdi
Amerikalik olimlar Neptun oʻzining dastlabki yoʻldoshlaridan faqat bittasini — Nereidani saqlab qolgan degan xulosaga kelishdi. Tadqiqotchilarning fikriga koʻra, sayyoraning boshqa kichik oylari ancha kechroq, yaʼni Triton sayyora gravitatsiyasi tomonidan tutilib, oʻzining gʻayritabiiy orbitasiga oʻtganidan soʻng shakllangan. Mazkur ilmiy ish Science Advances jurnalida eʼlon qilindi. Bu haqda Ixbt.com xabar beradi.
Kaliforniya texnologiya instituti xodimi Michael Brown boshchiligidagi guruh James Webb Space Telescope maʼlumotlaridan foydalangan holda tadqiqot oʻtkazdi. Natijalar shuni koʻrsatdiki, Nereida ilgari taxmin qilinganidek tashqaridan kelib qolmagan, balki aynan Neptun yaqinida hosil boʻlgan. Bu uni sayyora tizimining ilk davridan omon qolgan yagona guvohga aylantiradi.
Olimlar eʼtiborini uzoq vaqtdan beri Triton — Neptunning retrograd harakatlanuvchi va noodatiy orbita ogʻishiga ega eng yirik yoʻldoshi jalb qilib keladi. Astronomlar ushbu obyekt Neptundan uzoqda shakllangan va keyinchalik uning gravitatsiyasi tomonidan “asirga olingan” deb hisoblashadi. Bunday ulkan hodisa sayyoraning aksariyat asl yoʻldoshlarini parchalab yuborgan yoki tizimdan chiqarib yuborgan boʻlishi mumkin.
James Webb Space Telescope — koinot evolyutsiyasini oʻrganish uchun yaratilgan dunyodagi eng yirik va eng kuchli orbital infraqizil observatoriyadir. NASA, ESA va CSA hamkorligida ishlab chiqilgan ushbu loyiha 2021-yil 25-dekabrda uchirilgan edi. Oʻzining mislsiz sezgirligi tufayli teleskop 13,5 milliard yil avval shakllangan ilk yulduzlar va galaktikalar nurini ilgʻashga qodir.
