Kazakistan'da Rus dilinin kullanımına ilişkin kural, yeni Anayasa taslağında farklı bir şekilde ifade ediliyor. Cumhuriyet Anayasa Mahkemesi Başkan Yardımcısı Bakhyt Nurmukhanov'a göre, taslağın 9. Maddesinde önemli bir kelime değiştiriliyor: önceki "eşit" terimi yerine "katarı" ifadesi kullanılıyor.
Nurmukhanov, bu değişikliği editoryal ve metodolojik bir düzeltme olarak yorumlayarak, amacının "terminolojik ve anlamsal benzerliği" sağlamak olduğunu belirtti. Yani, metindeki anlamların birbiriyle uyumlu olması ve hukuki yorumların açık ve net olması amaçlanmıştır.
Mevcut Anayasa'nın 7. Maddesinin mevcut yorumuna göre, devlet kuruluşlarında ve yerel özyönetim organlarında Rus dilinin Kazak diliyle "eşit" olarak resmi olarak kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı zamanda, Kazakistan'da tek devlet dili Kazakça olduğu açıkça belirtilmiştir.
Bu "eşit" kelimesi yıllardır birçok tartışmaya neden olmuştur. Bazı tartışmalara göre, bu ifade Rus dilini pratikte devlet dili seviyesine yaklaştırıyor: sadece iletişim aracı değil, neredeyse "ikinci devlet dili" olarak kabul edilebilir.
Yeni versiyonda, "Kazak diliyle birlikte" ifadesi farklı bir mantıksal çizgiyi göstermektedir: Kazak dili tek devlet dilidir ve Rus dili onunla birlikte kullanılır, ancak statü açısından eşdeğer değildir. Dolayısıyla, Rus dili hukuki açıdan devlet diline eşit değildir, ancak etnik gruplar arası iletişimde işlevsel öneme sahip bir dil olarak kaydedilmektedir.
Kazakistan'ın yeni Anayasa taslağının 31 Ocak'ta duyurulduğu bildirildi. Şimdi kamuoyu tartışmalarından sonra ulusal bir referandumla onaylanmalıdır. Oylama tarihi henüz belirlenmedi.
Kısacası, bir sözcüğün değişimi gibi görünse de, bu değişiklik dil politikasındaki yönü hukuki açıdan daha da açıklığa kavuşturur. Şimdi asıl intriga şu: kamuoyu tartışması hangi ruhta gerçekleştirilecek ve referanduma kadar hangi öneriler formüle edilecek.
“Zamin”i Telegram'da okuyun!
