Өзбекстанда тұрғылықты және уақытша тіркеу тәртібі жаңа кезеңге өтуде. Үкімет бекіткен жаңа ережеге сәйкес, азаматтарды мекенжай бойынша тіркеу процесі цифрландырылады және бұл жүйе ІІМ көші-қон бөлімшелерінің бақылауында болады.
Жаңа тәртіптің негізгі мақсаты — халық үшін тіркеу процесін жеңілдету, артық қағазбастылықты азайту және процесті ашық ету. Бұрын көпшілік үшін бұл уақыт жоғалту, кезек және құжаттармен байланысты әуре-сарсаң болса, енді цифрлық мүмкіндіктер арқылы жұмыс айтарлықтай жеңілдейді деп күтілуде.
Ережеге сәйкес, азамат жаңа мекенжайға көшкеннен кейін 10 жұмыс күні ішінде тіркелуі шарт. Бұл талап азаматтардың нақты тұрғылықты жері туралы мәліметтерді дәл жүргізу және мемлекеттік қызметтерді дұрыс көрсету үшін маңызды.
Ең маңызды жаңалықтардың бірі — үй иесі мен өтініш берушінің келісімін қашықтан растау мүмкіндігі. Енді бұл процесс Face-ID немесе Mobile-ID арқылы жүзеге асырылады. Яғни, адам жеке барып, артық қолтаңба және растау процестерімен әуре болмай, өз келісімін цифрлық тәсілмен білдіре алады.
Өтініш беру арналары да кеңейтілді. Азаматтар тұрғылықты немесе уақытша мекенжайы бойынша тіркелу үшін онлайн жүгіне алады, мемлекеттік қызметтер орталықтарына бара алады немесе «Ақылды көші-қон» пункттерін пайдалана алады. Бұл әсіресе жұмысы көп, уақыты шектеулі адамдар үшін қолайлы. Мемлекеттік қызметтер де «кезекте тұр, жүйкеңді тоздыр» режимінен біртіндеп шығып жатыр, бұл жақсы белгі.
Кәмелетке толмағандар бойынша да арнайы тәртіп белгіленген. 18 жасқа дейінгі тұлғалар ата-аналарының немесе заңды қамқоршыларының мекенжайы бойынша тіркеледі. Бұл балалардың құқықтық мәртебесі мен тұрғылықты жері туралы мәліметтердің нақты болуын қамтамасыз етеді.
Сондай-ақ, жылжымайтын мүлікке иелік етуге байланысты шектеу де қарастырылған. Егер азаматтың бірнеше баспанасы болса да, ол тек бір мекенжайда ғана тіркеле алады. Бұл норма тіркеу деректерін нақтылауға және жасанды түрде бірнеше жерде тіркеуде тұру жағдайларының алдын алуға бағытталған.
Қаулыда кейбір аймақтар бойынша арнайы шектеулер де белгіленген. Атап айтқанда, шекаралық аймақтар, жабық әскери қалашықтар және төтенше жағдай аймақтарында қозғалыс пен тұру тәртібі арнайы талаптар негізінде жүзеге асырылады. Бұл қауіпсіздік және арнайы режим талаптарымен байланысты.
Жалпы алғанда, жаңа ереже көші-қон және тіркеу жүйесін заманауиландыруға бағытталған маңызды қадам болып табылады. Face-ID, Mobile-ID және онлайн өтініш беру мүмкіндіктері азаматтар үшін уақытты үнемдейді, ал мемлекеттік органдар үшін мәліметтерді тез және дәл жүргізуге мүмкіндік береді.
Ендігі басты мәселе — жүйенің іс жүзінде қаншалықты қолайлы жұмыс істеуінде. Егер цифрлық қызметтер тұрақты және түсінікті жолға қойылса, азаматтар үшін тіркелу процесі айтарлықтай жеңілдейді. Қысқасы, көші-қон жүйесі де цифрлық дәуірге қадам басуда — енді тек интернет «қатып қалмаса» болғаны.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
