Су мәселесі енді "бар болса пайдалана береміз" деген тақырып емес - мемлекет ашық айтып отыр: кім үнемдесе, соған қолдау көрсетіледі; кім назардан тыс қалса, қымбатырақ төлейді. Осыған орай "Су ресурстарын пайдалану тиімділігін арттыру бойынша қосымша шаралар туралы" Президент қаулысы (ПҚ-47, 05.02.2026) қабылданды.
Қаулыға сәйкес, ауыл шаруашылығында суды үнемдейтін технологияларды енгізуді мемлекеттік қолдау тәртібі нақты механизмдермен "қайта жинақталды." Ең маңыздысы - 2027 жылдан бастап салық пен субсидия мәселесінде аймақтың сумен қамтамасыз етілу деңгейі негізгі өлшемге айналады.
2027 жылдан бастап салық пен субсидия қалай өзгереді?
1) Су "тұрақсыз" аймақтарда - жеңілдік күшейеді.
Егер сумен тұрақты қамтамасыз етілмеген аумақтағы суармалы жерде су үнемдеу технологиялары енгізілсе, бөлінетін субсидиялар 1,25 арттыру коэффициентімен есептеледі. Яғни, қарапайым тілмен айтқанда: су қиын жерде үнемдеуді бастасаңыз, мемлекет сізге "плюс" қосады.
2) Су "тұрақты" аймақтарда - немқұрайлылық қымбатқа түседі.
Егер сумен тұрақты қамтамасыз етілген аумақтағы суармалы жерде су үнемдеу технологиялары енгізілмесе, су ресурстарын пайдаланғаны үшін салық ставкасы 2 еселенген мөлшерде қолданылады. Яғни "су бар ғой" деп ескіше қалсаңыз, шетінен емес - тура қалтадан ұрады.
"Ақылды" су есептегіштер міндетті болады
Қаулыда тағы бір қатаң ереже бар: 2027 жылдан бастап
- күріш егілетін алқаптардың су кіретін бөлігіне,
- балық шаруашылығы ұйымдастырылған жер алқаптарының су кіретін және шығатын бөлігіне
кәсіпкерлер өз қаражаты есебінен "ақылды" суды өлшеу және есептеу құралдарын орнатуы міндетті деп белгіленген.
Егер бұл құралдар орнатылмаса - су ресурстарын пайдаланғаны үшін салық мөлшерлемесі тағы 2 еселенген мөлшерде есептеледі. Мұнда "мен орнатпадым" деген сылтау жұмыс істемейді, өйткені жаза автоматты: есептегіш жоқ - екі есе салық.
Juwmaq
Бұл шешімнің мәні қарапайым: су - экономика да, қауіпсіздік те. Сондықтан мемлекет 2027 жылдан бастап қатаң ереже қояды: үнемдеуді таңдасаң - ынталандыру; ескі әдетпен қалсаң - қымбат.
Енді ең дұрыс әрекет: фермерлер мен кәсіпкерлер бұл өзгерісті "кейін көреміз" демей, қазірден есептеп, технология мен есептегіш мәселесін жоспарға енгізсін. Суды үнемдеген ұтады - бұл жолы сөзден емес, салықтан да көрінеді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
