Мемлекет басшысы Шавкат Мирзиёев 14 мамырда ауыл шаруашылығында түбегейлі өзгеріс жасайтын маңызды жиын өткізді. Іс-шарада еліміздің аймақтарында қарқынды және индустрияландырылған бақтарды көбейту, жерді пайдалану тиімділігін арттыру мәселелері назарда болды. Өйткені, Өзбекстан 2030 жылға қарай азық-түлік өнімдерінің экспортын 10 миллиард долларға жеткізуді үлкен мақсат етіп қойды.
Ескі бақтардан — табысты қарқынды бақтарға
Бүгінгі таңда еліміздегі 572,6 мың гектар бақ пен жүзімдіктер жылына 1 миллиард долларлық экспортты қамтамасыз етіп, шамамен 900 мың халық үшін күнкөріс көзі болып қызмет етуде. Алайда, салада әлі де іске қосылмаған мүмкіндіктер өте көп. Талдауларға сәйкес, 61 мың гектар ескірген және 18 мың гектар жарамсыз бақтарды жедел түрде жаңарту қажет.
Кейбір аймақтарда ескі бақтардан алынатын өнім гектарына небәрі 5 тоннаны, жылдық табыс болса 10 миллион сумды да құрамайды. Салыстыру үшін, Пап ауданындағы жаңа қарқынды шие бақтарында жас көшеттерден де 7 тоннадан өнім алынып, өнімнің бір келісі 8 доллардан экспортталуда.
Жаңа тәртіп және "Agrostar" серіктестігі
Енді тиімсіз бақтармен жұмыс істеудің мүлдем жаңа жүйесі енгізіледі:
Қатаң бақылау: 12 ай ішінде индустрияландырылған бақ құрылмаған жерлер үшін салық мөлшерлемелері көтеріледі, қажет болса, суды пайдалану шектеледі.
"Agrostar" моделі: Кәсіпкерлер "Agrostar" компанияларымен үлестік негізде ынтымақтасады. Мұнда мемлекеттік компания 50 пайызға дейін инвестиция салады, кәсіпкер болса жерді жалға алу құқығымен қатысады.
Жеңілдікпен сатып алу: Кәсіпкерлерге "Agrostar" үлесін 7 жыл ішінде, қайта бағаламай, бөліп төлеу арқылы сатып алу мүмкіндігі беріледі.
Қаржылық қолдау және салық жеңілдіктері
Мемлекет бағбандықпен айналысатын кәсіпкерлерді жан-жақты қолдайды:
Несиелер: Әр гектар үшін 120 миллион сумға дейін қаражат бөлінеді.
Субсидиялар: Индустрияландырылған бақтарды күту үшін 3 жыл ішінде әр гектарға 5 миллион сумнан қайтарымсыз қаражат беріледі.
Салық демалысы: Су үнемдеу технологиясын қолданған бақтарда су салығы 5 жыл ішінде небәрі 1 сум етіп белгіленді. Сондай-ақ, жеміс көшеттері мен телітуптер үшін ҚҚС нөлдік мөлшерлемеде қолданылады.
Цифрландыру және болашақ жоспарлары
Жерді пайдалану енді ғарыштан бақыланады. Жаңа ақпараттық жүйе арқылы бақтардың жағдайы ғарыштық түсірілімдер көмегімен мониторинг жасалады.
2026–2028 жылдар ішінде жалпы 168 мың гектар индустрияландырылған бақ пен жүзімдіктер құрылуы күтілуде. Бұл жобаларға 2 миллиард доллар инвестиция бағытталып, 258 мың жаңа жұмыс орны ашылады. Халықтың қосалқы шаруашылықтарындағы ескі бақтарды жаңарту үшін болса, махаллабай жүйесі арқылы жеңілдікті көшеттер мен шағын несиелер бөлінеді.
Сіздіңше, жергілікті бақтарымызда өсірілген жемістер әлемдік нарықта өз орнын нығайта ала ма?
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
