Өзбекстан президенті Шавкат Мирзияев Сұрхандария облысына сапары аясында Терміз ауданындағы "Үй жанындағы мектептің" қызметімен танысып, суды үнемдеу технологиялары мен халықты табысты жұмыспен қамтуға бағытталған практикалық жобаларды көрді. Президенттің ресми сайтында 2026 жылдың 26 февралінде Сұрхандарияда жер телімінен жылына үш рет өнім алу тәжірибесі кеңейіп жатқаны туралы хабарланған.
Мемлекет басшысы алдымен су шаруашылығында жергіліктендірілген техника мен жабдықтардың таныстырылымымен танысты. Суды үнемдейтін технологиялар мен заманалық суару жүйелерін жергілікті жағдайда өндіру арқылы шығындарды азайтуға, климаттың өзгеруі жағдайында су ресурстарын ұтымды және тиімді пайдалануға, сондай-ақ фермерлер мен тұрғындардың қажеттіліктерін жедел қамтамасыз етуге болатыны айтылды. Сондықтан президент бұл бағытқа көбірек көңіл бөлу, әсіресе ғылыми ынтымақтастықты нығайту қажеттігін ерекше атап өтті. Осы мазмұндағы пікірлер аумақтық ресми дереккөздерде де келтірілген.
"Үй жанындағы мектеп" қарапайым оқу орталығы емес, тұрғындарды өз жерлерін тиімді пайдалануға, табысты дақыл түрлерін енгізуге, өнімді өңдеудің, сақтаудың және қаптаудың заманауи әдістерін үйренуге мамандандырылған практикалық мектеп ретінде назар аударуда. Мекеменің банктердің қаржылық қолдауы негізінде жұмыс істейтіні, жобаның негізгі мақсаты жұмыссыз және аз қамтылған отбасыларды тұрақты табыс көзіне жеткізу екені айтылады. Мұнда егіншіліктің ғылыми негіздері, жоғары табысты өнім өндіру технологиялары мен заманауи үй шаруашылығы әдістері практикалық түрде үйретілуде.
Инновациялық мектеп Термез, Музрабат, Қызырық, Бандыхан, Ангор және Жарқорған аудандарын қамтиды. Оның құрамында оқу корпусы, үш гектар жылыжай және үш гектар оқу-тәжірибе алаңы бар. Жылыжайда Сұрхандария климатына бейімделген банан, папайя, розмарин, лаванда, лимон, інжір, брокколи, болгар бұрышы және басқа да дақылдар өсірілуде. Сонымен қатар, көшеттер мен гүл өсіру жолға қойылып, тамшылатып суару жүйесі енгізілді.
Ең назар аударарлық жайттардың бірі - мұнда бір жылда үш рет өнім алу тәжірибесі оқытылады. Оқу процесіне ғалымдар, сала мамандары мен тәжірибелі диқандар тартылған. Осы уақытқа дейін 1300-ге жуық жұмыссыз және аз қамтылған азамат арнайы курстарды бітіріп, өз жер телімдерін немесе жалға алған жерлерін тиімді пайдалану арқылы өзін-өзі жұмыспен қамтыған. Әкімнің көмекшілері ай сайын 220-дан, жылына 2700-ге дейін жер иелерін оқуға жіберіп жатқаны айтылды. Тыңдаушылардың оқу шығындары жолдама немесе ваучер жүйесі арқылы өтелетіні де жобаның практикалық құндылығын арттырады.
Курс қатысушыларына жоғары табысты дақылдарды егу және бір сотық жерден орта есеппен 10-15 миллион сум табыс алу әдістемесі іс жүзінде көрсетіледі. "Агростар" компаниялары тыңдаушыларды тұқыммен және көшеттермен қамтамасыз етіп, өсірілген өнімді сатып алуды ұйымдастырып жатқаны бұл жүйенің тек теориялық қана емес, толыққанды жұмыс істейтін экономикалық тізбекке айналғанын көрсетеді.
Сапар барысында президент жер телімдерінен үш рет өнім алу тәжірибесімен, индустрияландырылған бақтармен және су үнемдеу технологияларымен танысты. Сондай-ақ жеміс-көкөніс өнімдерін қайта өңдеумен және экспорттаумен айналысатын кәсіпкерлермен сұхбаттасып, қайта өңдеу арқылы қосымша құн жасау, аймақ үшін жаңа өсімдіктерді, соның ішінде цитрус және тропикалық жемістерді өсіруді игерудің маңыздылығын атап өтті. Қысқаша айтқанда, Сұрхандариядағы бұл тәжірибе қарапайым ауыл шаруашылығы жобасы емес, халықты жұмыспен қамтуға, табысты арттыруға және суды үнемдей отырып, жаңа ауыл шаруашылығы мәдениетін қалыптастыруға бағытталған практикалық модель ретінде қарастырылуда.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
