Ўзбекистонда гўшт маҳсулотлари нархи барқарорлашиши ва келгусида арзонлашиши мумкинми? Бу савол сўнгги вақтларда кўпчиликни қизиқтирмоқда. Қишлоқ хўжалиги вазири Иброҳим Абдураҳмонов Қонунчилик палатаси депутатларига чорвачилик тармоғини ривожлантириш бўйича амалга оширилаётган ишлар ҳақида маълумот берди.
Вазирлик тақдим этган рақамлардан кўриниб турибдики, чорвачилик соҳасига катта маблағ йўналтирилган. Хусусан, умумий қиймати 5,3 триллион сўм бўлган 1 103 та лойиҳа амалга оширилган. Бу лойиҳалар чорва моллари сонини кўпайтириш, наслчилик сифатини яхшилаш, ем-хашак базасини мустаҳкамлаш ва маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажмини оширишга қаратилган.
Мутахассислар фикрича, гўшт нархининг пасайиши фақат бозордаги талаб ва таклифга боғлиқ эмас. Бу ерда наслдор чорва моллари, озуқа етарлилиги, парвариш технологияси, фермерларнинг харажатлари ва маҳсулотни бозорга етказиш занжири ҳам катта роль ўйнайди. Шу маънода, чорвачиликка киритилаётган инвестициялар келгусида нарх барқарорлиги учун муҳим асос бўлиши мумкин.
Наслчилик фондини яхшилаш мақсадида хориждан 217 минг бош қорамол ҳамда 282 минг бош қўй-эчки олиб келинган. Бундай чоралар чорва молларининг маҳсулдорлигини ошириш, гўшт ва сут ҳажмини кўпайтиришга хизмат қилади. Оддий айтганда, мол сони кўпайибгина қолмай, уларнинг сифати ҳам яхшиланиши керак.
Ҳозирги ҳисоб-китобларга кўра, мамлакатда қорамоллар сони 13,5 миллион бошга етган. Қўй ва эчкилар сони 24 миллион бошни ташкил этмоқда. Паррандалар сони эса қарийб 98 миллион бошга етган. Бу кўрсаткичлар ички бозорни гўшт, сут ва тухум маҳсулотлари билан таъминлаш имкониятлари кенгаяётганини англатади.
Шу билан бирга, ем-хашак базасини мустаҳкамлашга ҳам алоҳида эътибор қаратилмоқда. Беда, жўхори, лавлаги каби озуқабоп экинлар учун 470 минг гектардан ортиқ ер ажратилган. Бу жуда муҳим омил, чунки чорвачиликда маҳсулот таннархининг катта қисми айнан ем-хашак харажатларига боғлиқ. Озуқа арзон ва етарли бўлса, фермернинг харажати камаяди, бу эса бозор нархига ҳам таъсир қилиши мумкин.
Албатта, бу рақамлар гўшт эртагаёқ кескин арзонлаб кетади, дегани эмас. Бозорда нарх пасайиши учун ишлаб чиқариш ҳажми барқарор кўпайиши, логистика яхшиланиши, воситачилик харажатлари камайиши ва рақобат кучайиши керак. Лекин чорва моллари сонининг ортиши ва соҳага йирик инвестициялар киритилиши гўшт нархини жиловлаш учун муҳим замин яратади.
Қисқаси, чорвачиликка 5,3 триллион сўмлик инвестиция киритилиши, наслдор моллар олиб келиниши ва ем-хашак базасининг кенгайиши гўшт бозори учун ижобий сигнал ҳисобланади. Энди асосий масала — бу чоралар қоғозда эмас, амалда истеъмолчи ҳис қиладиган натижага айланишида. Одамлар учун энг муҳим савол оддий: бозорда гўшт нархи пасаядими? Жавоб ҳам оддий — имконият бор, лекин натижа тизим қанчалик самарали ишлашига боғлиқ.
“Zamin”ни Telegram'да ўқинг!
