O‘zbekistonda go‘sht mahsulotlari narxi barqarorlashishi va kelgusida arzonlashishi mumkinmi? Bu savol so‘nggi vaqtlarda ko‘pchilikni qiziqtirmoqda. Qishloq xo‘jaligi vaziri Ibrohim Abdurahmonov Qonunchilik palatasi deputatlariga chorvachilik tarmog‘ini rivojlantirish bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar haqida ma’lumot berdi.
Vazirlik taqdim etgan raqamlardan ko‘rinib turibdiki, chorvachilik sohasiga katta mablag‘ yo‘naltirilgan. Xususan, umumiy qiymati 5,3 trillion so‘m bo‘lgan 1 103 ta loyiha amalga oshirilgan. Bu loyihalar chorva mollari sonini ko‘paytirish, naslchilik sifatini yaxshilash, yem-xashak bazasini mustahkamlash va mahsulot ishlab chiqarish hajmini oshirishga qaratilgan.
Mutaxassislar fikricha, go‘sht narxining pasayishi faqat bozordagi talab va taklifga bog‘liq emas. Bu yerda nasldor chorva mollari, ozuqa yetarliligi, parvarish texnologiyasi, fermerlarning xarajatlari va mahsulotni bozorga yetkazish zanjiri ham katta rol o‘ynaydi. Shu ma’noda, chorvachilikka kiritilayotgan investitsiyalar kelgusida narx barqarorligi uchun muhim asos bo‘lishi mumkin.
Naslchilik fondini yaxshilash maqsadida xorijdan 217 ming bosh qoramol hamda 282 ming bosh qo‘y-echki olib kelingan. Bunday choralar chorva mollarining mahsuldorligini oshirish, go‘sht va sut hajmini ko‘paytirishga xizmat qiladi. Oddiy aytganda, mol soni ko‘payibgina qolmay, ularning sifati ham yaxshilanishi kerak.
Hozirgi hisob-kitoblarga ko‘ra, mamlakatda qoramollar soni 13,5 million boshga yetgan. Qo‘y va echkilar soni 24 million boshni tashkil etmoqda. Parrandalar soni esa qariyb 98 million boshga yetgan. Bu ko‘rsatkichlar ichki bozorni go‘sht, sut va tuxum mahsulotlari bilan ta’minlash imkoniyatlari kengayayotganini anglatadi.
Shu bilan birga, yem-xashak bazasini mustahkamlashga ham alohida e’tibor qaratilmoqda. Beda, jo‘xori, lavlagi kabi ozuqabop ekinlar uchun 470 ming gektardan ortiq yer ajratilgan. Bu juda muhim omil, chunki chorvachilikda mahsulot tannarxining katta qismi aynan yem-xashak xarajatlariga bog‘liq. Ozuqa arzon va yetarli bo‘lsa, fermerning xarajati kamayadi, bu esa bozor narxiga ham ta’sir qilishi mumkin.
Albatta, bu raqamlar go‘sht ertagayoq keskin arzonlab ketadi, degani emas. Bozorda narx pasayishi uchun ishlab chiqarish hajmi barqaror ko‘payishi, logistika yaxshilanishi, vositachilik xarajatlari kamayishi va raqobat kuchayishi kerak. Lekin chorva mollari sonining ortishi va sohaga yirik investitsiyalar kiritilishi go‘sht narxini jilovlash uchun muhim zamin yaratadi.
Qisqasi, chorvachilikka 5,3 trillion so‘mlik investitsiya kiritilishi, nasldor mollar olib kelinishi va yem-xashak bazasining kengayishi go‘sht bozori uchun ijobiy signal hisoblanadi. Endi asosiy masala — bu choralar qog‘ozda emas, amalda iste’molchi his qiladigan natijaga aylanishida. Odamlar uchun eng muhim savol oddiy: bozorda go‘sht narxi pasayadimi? Javob ham oddiy — imkoniyat bor, lekin natija tizim qanchalik samarali ishlashiga bog‘liq.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
