Bügüngi tañda adam ömiri alıñğı urpaqtarğa qarağanda aytarlıqtay uzaruda. Zamanaüi medicina, tehnologiyalar jäne sağlıqtı turmıs saltına degen nazar arqasında adamdar tek köbirek jasap qana qoymay, uzaq jıldar boyı belsendi jäne quatlı bolıp qalü mümkindigine ie boluda. Bul turalı Good Housekeeping basılımında qızıqtı taldau jariyalandı.
Jurnal derekterine säykes, baspager jäne käsipker Michael Clinton öziniñ «Longevity Nation» attı kitabında adamzat qalayşa uzaq jäne sapalı ömir süre alatını turalı oy örbitken. Avtordıñ aytüınşa, zamanaüi älemde 50 jas endi qarttıq emes, kerisinşe, ömirdiñ jaña kezeñi retinde qabıldanüı kerek.
— «Eger adam 50 jasqa kelgende de sağlıqtı bolsa, ol tağı 40 jıl nemese odan da köp jasay aladı. Bul ömirdiñ ekinşi jartısın qaytadan bastauğa mümkindik beredi. Adam jaña qarım-qatınas qurüı, jaña mamandıq üyrenüi nemese mülde basqa ömir jolın tañdaüı mümkin», — deydi Michael Clinton.
Avtor sağlıqtı uzaq ömir sürüdiñ negizgi kiltteriniñ biri qozğalıs jäne dene belsendiligi ekenin erekşe atap ötedi. Onıñ oyınşa, adam aptasına kem degende 150 minüt aerobikalıq jatığülar jasap, aptasına eki ret küş jatığüların orındauı kerek.
Kitapta tağı bir qatar kütilmegen jäne qızıqtı qorıtındılar keltirilgen.
Avtordıñ aytüınşa, tipti 70, 80 nemese 90 jasta da bilim alüdı jalğastırü keş emes. Adam ömiri boyı jaña bilim alüı mi belsendiligin saqtauğa jäne ömirge degen qızıqüşılıqtı joymauğa kömektesedi. Keybir adamdar üşin universitetke qayta barü nemese jaña salanı üyrenü ömirge jaña mağına sıylaydı.
Zertteüşilerdiñ oyınşa, bolaşaq medicinası är adamğa jeke közqarasqa negizdelgen. Yağni ärkimniñ ağzası, genetikası jäne ömir saltı türli bolğandıqtan, emdeü täsilderi de jekelendirilüi kerek. Bul täsil «däl medicina» dep ataladı jäne bolaşaqta sağlıq saqtau jüyesin tübinde özgertüi mümkin.
Sonday-aq, kitapta soñğı jıldarı keñ talqılanıp jatqan GLP-1 preparattarı turalı da söz etilgen. Avtordıñ oyınşa, bul däre-därmekter semizdik, jürek-qan tamır auruları jäne uyqımen baylanıstı mäselelerdi emdeüde nağız burılıs jasadı. Eger bul preparattar odan äri köbeyip, arzandasa, köptegen adamdar uzaq jäne sapalı ömir sürü mümkindigine ie boladı.
Kitapta tağı bir mañızdı mäsele — adamnıñ oylau saltı turalı da toqtalıp ötildi. Michael Clintonnıñ aytüınşa, eger adamdar 90-100 jıl jasaudı josparlap jatırsa, qarjılıq josparların da özgertüi kerek boladı. Öytkeni qazirgi ekonomikalıq jüyeler qısqa ömir uzamına arnalğan.
Mamandar sağlıqtı qartayü üşin dem alü jatığülarınıñ da ülken mañızı bar ekenin aytuda. Atap aytqanda, ekspert Manjit Devgun tereñ dem alü ökpe belsendigin jaqsartatının, immünitetti nığaytatının jäne stressi azaytatının atap ötken.
Onıñ oyınşa, tipti künine üş minüt tereñ dem alü jatığüları da adam ruhına oñ äser etedi. Keybir zertteülerde bunday qarapayım ädet adam ömirin birneşe jılğa uzartüı mümkin ekeni qayt etilüde.
Mamandar bir oyda: uzaq ömir sürüdiñ negizgi siri — belsendi ömir, durıs tamaqtanü, ruhani xotirjamdıq jäne turaqtı qozğalıs. Eñ mañızdısı — adam jasına qaramastan, ömirge degen qızıqüşılıqtı joymauı kerek.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
