Microsoft компаниясының AI Economy Institute жариялаған “Global AI Adoption in 2025 — A Widening Digital Divide” есебіне сәйкес, 2025 жылдың екінші жартысында әлем бойынша генеративті жасанды интеллектті пайдалану тағы да өскен. Есепте “AI diffusion” деп аталатын көрсеткіш қолданылады: бұл — белгілі бір кезеңде генеративті AI өнімін пайдаланған адамдардың үлесі; ол Microsoft телеметриясына сүйенеді және кейін ОС/құрылғы үлесі, интернет қамтуы және халық саны бойынша түзетулер енгізіледі.
Есептің ең маңызды қорытындысы біреу: өсім бар, бірақ ол бәріне тең бөлінбейді. 2025 жылдың екінші жартысында әлем бойынша генеративті AI қолдану 16,3%-ға жетті (бірінші жартыжылдықта 15,1% еді). Сонымен бірге, “Global North” аймағында үлес 24,7%-ға көтерілсе, “Global South” аймағында 14,1% деңгейінде қалды. Яғни айырмашылық одан әрі ұлғайып барады.
Көшбасшылар кімдер және неге олар алда
Рейтингтің жоғарғы бөлігінде — цифрлық инфрақұрылым, мемлекеттік саясат және халық дағдылары бір жерде “жұмыс істейтін” елдер тұр. Есепте 2025 жылдың соңында еңбекке қабілетті халықтың генеративті AI қолдану үлесі бойынша бірінші орынды БАӘ алғаны көрсетілген — 64,0%. Екінші орын — Сингапур (60,9%), үшінші — Норвегия (46,4%).
Топ-10 төмендегідей берілген:
БАӘ — 64,0%
Сингапур — 60,9%
Норвегия — 46,4%
Ирландия — 44,6%
Франция — 44,0%
Испания — 41,8%
Жаңа Зеландия — 40,5%
Нидерланд — 38,9%
Ұлыбритания — 38,9%
Қатар — 38,3%
Қызығы, ірі экономика “автоматты” түрде жоғарыға көтеріле бермейді. Мысалы, АҚШ инфрақұрылым мен модельдер дамуы бойынша көшбасшы болса да, есепте оның AI қолдану бойынша 24-орынды ғана иеленгені және еңбекке қабілетті халық ішіндегі қолдану үлесі 28,3% екені атап өтілген.
Оңтүстік Корея болса 2025 жылдың екінші жартысында ең үлкен “секіріс” жасаған ел ретінде ерекшеленеді: 25-орыннан 18-орынға көтерілгені, үлестің 30%-дан асып кеткені көрсетіледі.
Өзбекстанда сандар не дейді
Енді бізге қатысты бөлік: кейбір жергілікті және халықаралық БАҚ Microsoft-тың осы есебіне сүйене отырып, 2025 жылдың соңында Өзбекстанда генеративті AI-ды белсенді пайдаланушылар үлесі 6,3% болғанын жазады. Олардың дерегіне қарай, өсім де үлкен емес: жарты жыл ішінде 5,7%-дан 6,3%-ға көтерілген.
Осы деректердің түсіндірмесінде Өзбекстан да “төменгі ондыққа” жақын елдер қатарында аталады және кейбір дереккөздер оның Куба, Ауғанстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Камбоджа сияқты мемлекеттермен бірге төмен көрсеткіштер тобында белгіленетінін келтіреді.
Шынын айтқанда, мұнда ащы шындық бар: әлемде AI “қарапайым құралға” айналып бара жатқанда, бізде ол әлі де көпшілік үшін “қызық ойыншық” немесе мүлде жат нәрсе болып қалып отыр. AI пойызы кетіп барады, біз болса әлі билетті іздеп жүрміз.
Не істеу керек және 2026 жылы нені күтеміз
Есептің жалпы мәнері мынаны меңзейді: AI-ды жаппай қолдану тек интернеттің бар-жоғына ғана емес, үш факторға байланысты:
цифрлық инфрақұрылым және ыңғайлы сервистер,
халықтың AI сауаттылығы (қарапайым, практикалық дағды),
мемлекет пен бизнестің нақты енгізуі (мектеп, жұмыс орны, қызметтер).
Өзбекстан үшін 2026 жылы ең тез нәтиже беретін жол — AI-ды “мода” емес, “құрал” ретінде кеңінен тарату: білімде (мұғалімге көмекші), кеңсе жұмыстарында (мәтін, кесте, есеп), қызмет көрсетуде (өтініштер, іздеу, консалтинг). Егер AI күн сайын жұмысты 10–15 минутқа жылдамдатса, адам оны өзі қалап қолданады — мәжбүрлеу қажет емес.
Қорытынды қарапайым: рейтинг — үкім емес, сигнал. Қазір төменде болу — ертең де төменде қалу деген сөз емес. Бірақ қимыл кешіксе, айырмашылық ұлғая береді. 2026 жыл — “AI-ды қарап қояйық” дейтін жыл емес, “оны іске қосайық” дейтін жыл болуы керек.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
