O‘zbekistonda chorvachilik sohasini yangi bosqichga olib chiqish, mahsuldorlikni oshirish va sohani zamonaviy boshqaruv tizimi asosida rivojlantirishga qaratilgan muhim qaror qabul qilindi. Prezidentning “Chorvachilik tarmog‘i va yaylov xo‘jaligini zamonaviy boshqaruv tizimi va yangicha yondashuvlar asosida rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq, soha uchun bir qator yangi imtiyoz va vazifalar belgilandi.
Qarorga ko‘ra, 2026–2028 yillarda chorvachilik tarmog‘ini rivojlantirish bo‘yicha aniq maqsadli ko‘rsatkichlar belgilab berildi. Unga asosan, go‘sht va sut mahsulotlarini sanoat usulida qayta ishlash darajasini 50 foizga yetkazish rejalashtirilmoqda. Bu esa bozorga sifatli, qayta ishlangan va qo‘shimcha qiymatga ega mahsulotlarni ko‘proq chiqarish imkonini beradi.
Yana bir muhim maqsad — nasldor qoramollar ulushini 90 foizga yetkazish orqali chorva mollari mahsuldorligini oshirishdir. Oddiy qilib aytganda, sohada asosiy e’tibor endi faqat mol sonini ko‘paytirishga emas, balki ularning sifati, nasli va mahsuldorligini yaxshilashga qaratiladi. Bu fermerlar uchun ham, aholi uchun ham foydali: sut ko‘payadi, go‘sht sifati yaxshilanadi, daromad esa barqarorroq bo‘ladi.
Qarorda ozuqa bazasini mustahkamlash masalasiga ham alohida e’tibor berilgan. 2027 yil hosilidan boshlab paxta va boshoqli don ekilishi rejalashtirilgan yer maydonlarining 50 foiziga ozuqabop ekinlarni joylashtirishga ruxsat etiladi. Bu chorva uchun yem-xashak yetishmovchiligini kamaytirish, tannarxni pasaytirish va xo‘jaliklarning mustaqil ozuqa ta’minotini kuchaytirishga xizmat qiladi.
Shuningdek, 2026 yil 1 iyuldan 2030 yil 1 yanvarga qadar aholi xonadonlarida identifikatsiya qilingan sigirlardan olingan nasldor buzoqlar uchun subsidiya ajratish tizimi yo‘lga qo‘yiladi. Agar buzoq sun’iy urug‘lantirish orqali olinsa, har bir bosh uchun 500 ming so‘m, embrionlarni ko‘chirib o‘tkazish orqali olinsa, 700 ming so‘m miqdorida subsidiya beriladi.
Bu yangilik ayniqsa xonadon xo‘jaliklari uchun muhim. Chunki qishloq joylarda ko‘plab oilalar sigir boqish orqali daromad topadi. Nasldor buzoqlar uchun beriladigan subsidiya ularni sifatli naslga e’tibor qaratishga, zamonaviy usullardan foydalanishga va chorvachilikni oddiy tirikchilik emas, kichik biznes sifatida rivojlantirishga undaydi.
Eng katta imtiyozlardan biri esa xorijdan nasldor chorva mollarini olib kirish bilan bog‘liq. 2026 yil 1 iyundan 2029 yil 1 yanvarga qadar chet davlatlardan nasldor qoramol, qo‘y va echkilarni O‘zbekiston hududiga olib kirish qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod etiladi. Bu tadbirkorlar va fermerlar uchun katta yengillik bo‘lib, import xarajatlarini kamaytiradi.
Bunday imtiyozlar orqali mamlakatda yuqori mahsuldor nasllarni ko‘paytirish, mahalliy chorvachilikni modernizatsiya qilish va bozorda sifatli go‘sht-sut mahsulotlari hajmini oshirish maqsad qilingan. Agar tizim to‘g‘ri ishlasa, kelgusi yillarda chorvachilik sohasida sezilarli o‘zgarishlar ko‘rish mumkin.
Qisqasi, yangi qaror chorvachilikda “ko‘p mol — ko‘p daromad” degan eski qarashdan “sifatli nasl — yuqori mahsuldorlik” tamoyiliga o‘tishni ko‘zlamoqda. Bu sohada ishlayotgan fermerlar uchun imkoniyat, aholi uchun esa sifatli mahsulot va barqaror ta’minot degani. Yo‘nalish to‘g‘ri: endi asosiysi — imtiyozlar qog‘ozda emas, amalda ham fermerga yetib borishi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
