Сауд Арабиясы, Қатар және Оман ресмилері АҚШ президенті Дональд Трампты Иранға шабуыл жасау идеясынан қайтара алды. AFP агенттігіне сұхбат берген саудиялық жоғары лауазымды шенеуніктің айтуынша, Шығанақтағы үш мемлекет соңғы минуттарда өте белсенді дипломатиялық әрекеттер жасап, Вашингтонды қатаң қадамнан бас тартуға көндірген.
"Шығанақтың үш мемлекеті соңғы сәтте президент Трампты Иранға өзінің жақсы ниетін көрсетуге мүмкіндік беруге көндіру үшін көптеген дипломатиялық әрекеттер жасады," - деді шенеунік.
Оның айтуынша, бұл іс мұнымен тоқтап қалған жоқ: тараптар қазір де АҚШ-пен диалогты үзбей, "қол жеткізілген сенімді нығайту және қазіргі жағымды ахуалды сақтау" үшін келіссөздерді жалғастыруда. Яғни, мақсат - жағдайды "суыту," сөзбен шешу және жаңа жанжалға жол бермеу.
Бұл жерде экономикалық алаңдаушылықтар да айтылады. Бұған дейін The Wall Street Journal хабарлағандай, Сауд Арабиясы басшылығындағы араб елдері АҚШ шенеуніктерінен Тегеранға соққы беруден бас тартуды сұрады. Өйткені Иран режиміне қарсы күрт қадам жасау және оны құлатуға тырысу мұнай нарықтарындағы тұрақсыздықты тудыруы, бағалардың құбылмалылығы және соның салдарынан АҚШ экономикасына да теріс әсер етуі мүмкін екені айтылған.
Сонымен қатар, Иран тарапынан да белгілі бір белгілер бар. Иранның Пәкістандағы елшісі Риза Амири Мугодамның айтуынша, Дональд Трамп Тегеранға елге шабуыл жасамайтынын мәлімдеген. Осыған байланысты АҚШ тарапы Ираннан сабыр сақтауды және аймақтағы америкалық нысандарға соққы бермеуді сұрады.
Барлығының түпкі себептерінің бірі - Ирандағы наразылық шерулері. Шерулер басталғаннан кейін Трамп АҚШ ресмилері "өте қатаң" бірнеше әрекет нұсқасын қарастырып жатқанын айтқан еді. The New York Times басылымының жазуынша, Трампқа Иранға жаңа соққы берудің бірнеше сценарийі, соның ішінде Тегерандағы әскери емес нысандарға соққы беру нұсқасы да ұсынылған.
Алайда, 14 январьда Трамп "сенімді дереккөздерге" сүйеніп, Иран билігінің шеру қатысушыларын өлтіруден бас тартқанын айтты. Демек, Вашингтонда да "өткір қадам" мен "саяси қысым" арасындағы тартыс әлі толық аяқталған жоқ, бірақ әзірге дипломатияның таразысын бұрған сияқты.
Қорыта айтқанда, Шығанақ елдері бұл жолы "алдын алу дипломатиясын" қолданды: қақтығыс басталмай тұрып, отты басу. Енді ең маңызды міндет - осы "жағымды ортаны" сақтап қалу, өйткені аймақта бір ұшқын шықса, оның оты мұнай базарынан бастап қауіпсіздікке дейін барлығын өртеп жіберуі мүмкін.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
