Әлемдік туризм үлкен сахнаға қайта оралды - және бұл қайта оралу "шулы" болды. UN Tourism деректеріне сәйкес, 2024 жылы халықаралық туризмнен түскен жалпы табыс 1,74 триллион долларға жетті. Бұл пандемияға дейінгі 2019 жылғы көрсеткіштен 14 пайызға жоғары.
Ал көшбасшылық мәселесінде күмән қалмады: АҚШ халықаралық туристерден 215 миллиард доллар табыс тауып, рейтингте бірінші орынды мықтап иеленді. Бір қызығы, жоғары орындарда Еуропаның "тұрақты пропискасы" көрінеді: Испания - 106,5 миллиард доллар, Ұлыбритания - 82,5 миллиард, Франция - 77 миллиард, Италия - 58,7 миллиард. Бұл елдер туристік ағынды жылдан жылға тұрақты түрде өз жағына тартып келеді.
Азияда да бәсекелестік күшті. Туризмнен үлкен табыс тапқан елдер ретінде Жапония (54,7 миллиард доллар), Таиланд (42,7 миллиард) және Қытай (39,7 миллиард) ерекше көзге түседі. Яғни, "турист көп болса болды" деген формула емес, "турист қанша ақша жұмсайды?" деген сұрақ та шешуші маңызға ие.
Осы тұста АҚШ мысалы өте түсінікті: келушілер ағыны үлкен, сонымен қатар әр қонаққа шаққандағы орташа шығын да жоғары. Кейбір елдерде жағдай басқаша: Мальдив аралдары немесе Ямайка сияқты аймақтарда жалпы түсімдер (абсолюттік сома) салыстырмалы түрде аз болуы мүмкін, бірақ туризм олардың жалпы ішкі өнімін (ЖІӨ) өте үлкен үлес алады. Яғни, экономика "турист сезсе - бірден сезінетін" форматта.
Еуропаның тұрақты басымдығы да кездейсоқ емес. Мұнда бай тарихи-мәдени мұра, жылдам көлік желілері, ірі базарларға жақындық сияқты факторлар жұмыс істейді. Испанияның Францияны да кейбір бағыттар бойынша артта қалдыруы оның ұсынатын мүмкіндіктерінің қаншалықты кең екенін көрсетеді: әлемдік деңгейдегі жағажайлар мен аралдардан бастап, көне қалалар, гастрономия, мұражайлар мен ескерткіштерге дейін. Ең бастысы - бұл әртүрлілік Испанияға жылдың әртүрлі мезгілдерінде әлемнің әртүрлі нүктелерінен туристерді тартуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде, 2024 жылы Испания Еуропалық Одақтағы ең көп келетін елге айналды.
Өзбекстанда да туризм "қадамдап" емес, "жүгіріп" өсіп келеді. 2025 жыл ішінде елге 11,7 миллионнан астам шетелдік турист келгені атап өтілді - бұл бір жыл бұрынғыға қарағанда айтарлықтай өсім. Қаңтар-қараша айларында 10,7 миллион турист келгені хабарланды, бұл ел тарихындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі ретінде бағалануда.
Келушілердің жартысынан астамы негізінен Қырғызстан, Қазақстан және Тәжікстаннан, сондай-ақ Ресейден келген. 2025 жылдың алғашқы 9 айында туристер саны 2024 жылмен салыстырғанда қарқынды өсті және бұл қарқын аймақтағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі ретінде аталады. Сонымен қатар, Өзбекстан 2025 жылы әлемдегі туристер ағыны бойынша ең жылдам өсіп келе жатқан орындардың бірі ретінде UN Tourism деректеріне де тіркелді.
Бұл өсімнің нақты себептері бар: визасыз және электронды виза режимінің кеңеюі, халықаралық әуе қатынаулары мен көлік инфрақұрылымының дамуы, жаңа бағыттар мен қызметтердің сапасына назар аудару - мұның бәрі бір мақсатқа қызмет етеді: Өзбекстанды туристер үшін неғұрлым ыңғайлы және түсінікті мекенге айналдыру.
Ең үлкен белгі алдағы жоспарларда: "Өзбекстан-2030" стратегиясы аясында 15 миллион турист тарту және 5 миллиард долларлық туристік қызмет экспортына шығу мақсаттары белгіленген. Демек, қазіргі сандар - финал емес, старт. Туризмде бәсекелестік үлкен, бірақ Өзбекстанның жылдам қарқыны мынаны көрсетіп отыр: дұрыс жол таңдалған, енді оны үздіксіз жалғастыру керек.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
