Өзбекстанда ресми жұмыс орны немесе тұрақты табысын растайтын құжаттары жоқ азаматтар үшін алимент төлемдерінің мөлшері арттырылды. 2026 жылғы 28 сәуірден бастап мұндай төлеушілер үшін қарызды есептеу тәртібі жаңа көрсеткіштер негізінде жүзеге асырылуда.
Отбасы кодексінің 140-бабына сәйкес, егер алимент төлеушінің ресми жалақысы немесе табысы туралы құжаты болмаса, қарыз республика бойынша орташа айлық жалақы мөлшерінен есептеледі. Жаңа есептеуде бұл көрсеткіш 6,8 миллион сумнан асқаны атап өтілді.
Осы негізде жұмыс істемейтін немесе ресми табысы жоқ азаматтар үшін алимент төлемдері де айтарлықтай өсті. Енді бір бала үшін төлем мөлшері 1,7 миллион сумды құрайды. Екі бала үшін алимент шамамен 2,3 миллион сумға, ал үш және одан да көп бала үшін 3,4 миллион сумға жетеді.
- Жаңа төлем мөлшерлері төмендегідей:
- Бір бала үшін — 1,7 миллион сум;
- Екі бала үшін — 2,3 миллион сум;
- Үш және одан да көп бала үшін — шамамен 3,4 миллион сум.
Қайта есептеу автоматты түрде жүзеге асырылатыны хабарланды. Яғни, алимент төлемдерін қайта қарау үшін әр жағдайда жеке өтініш беру талап етілмеуі мүмкін. Тиісті есептеулер қолданыстағы заңнама және белгіленген орташа жалақы көрсеткіші негізінде жаңартылады.
Мәжбүрлі орындау бюросының мәліметтеріне сәйкес, бұл өзгеріс көптеген төлеушілерге әсер етеді. Себебі алимент төлеушілердің 61 пайызы ресми түрде жұмыспен қамтылмаған немесе тұрақты табыс көзіне ие емес. Демек, жаңа тәртіп азаматтардың өте кең ауқымы үшін маңызды мәнге ие.
Бұл өзгеріс, ең алдымен, балалардың мүдделерін қорғауға бағытталған. Өйткені алимент — бұл жай ғана міндетті төлем емес, баланың күнделікті қажеттілігі, білімі, денсаулығы және өмір сүру жағдайы үшін қажетті қаражат. Ресми жұмыс істемеу немесе табысты жасыру бала алдындағы қаржылық жауапкершіліктен босатпайды.
Сонымен қатар, бұл жағдай алимент төлеушілер үшін де маңызды сигнал болды. Енді ресми табыс көрсетілмесе, есептеу орташа айлық жалақы негізінде жүргізіледі. Қарапайым тілмен айтқанда, «жұмыс істемеймін» деген сөз төлемнен жалтарудың әмбебап паролі болмай қалды.
Сарапшылардың пікірінше, мұндай тәртіп алимент жүйесінде әділеттілікті қамтамасыз етуге, балалардың құқықтарын қорғауға және төлем тәртібін арттыруға қызмет етеді. Ең бастысы, баланың күтімі ата-ананың жеке келіспеушілігі немесе табыстың ресми рәсімделмеуі себебінен зардап шекпеуі керек.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
