Президент есірткі қылмысына және ұйымдасқан қылмыстық топтарға қарсы күресте ең басты нүкте - есірткі "арналарының" соңғы көзі және оны қаржыландыратын демеушілерге дейін жету екенін атап өтіп, жауаптылардың бұл мәселеде табандылық танытпағанын сынға алды. Мемлекет басшысының айтуынша, тек орындаушыларды ұстаумен шектелу проблеманың тамырын кептірмейді - тізбектің басына шығу керек.
Елордада есірткі қылмысының саны 4 мыңнан асқаны хабарланды. Сондай-ақ ұсталған 112 ұйымдасқан қылмыстық топтың 1300-ден астам қылмыс жасағаны айтылды. Бұл сандар мәселенің қаншалықты күрделі екенін анық көрсетеді.
Ең қиыны - кейбір қылмыстар үшін кінәлі деп танылғандар жазасының жартысын да толық өтемей бостандыққа шығып жатыр. Нәтижесінде соңғы үш жылда қайта қылмыс жасау фактілері 125 пайызға өскені айтылды. Яғни, жазаның бұлтартпастығы сезімі бәсеңдесе, қылмыс та "қайта-қайта қайталанатын әдетке" айналып барады.
Сонымен қатар, Президент Әкімшілігі мәселеге тікелей араласа бастағаннан кейін белгілі бір ілгерілеу болғаны айтылды: соңғы үш айда республика бойынша 50-ге жуық ірі есірткі тобы ұсталып, жарты тонна есірткі айналымына тосқауыл қойылды.
Мемлекет басшысы ерекше алаңдаушылықпен тағы бір ауыр жағдайды тілге тиек етті: шетелдерде де кейбір азаматтарымыз ұйымдасқан топтар құрып, отандастарына қатысты бопсалау, зорлық-зомбылық көрсету, кәсіпкерлік қызметіне кедергі келтірумен айналысып жатқаны айтылды. Осындай жаппай төбелестер мен қылмыстық оқиғалар Өзбекстанның беделіне де кері әсерін тигізіп жатқаны айтылды.
Мәліметтерге қарағанда, өткен жылдың өзінде шетелде қиын жағдайға тап болған 3700 азамат елге қайтарылған. Сонымен қатар 192 азамат адам саудасының құрбаны болғаны айтылды. Шетелге шығып, онда ұйымдасқан топ құрып, отандастарды тонап жатқандардың қызметіне тосқауыл қоюдағы сылбырлық сынға алынды.
Жиында тағы бір қауіпті үрдіс атап өтілді: бұрын тек "көшедегі" қылмыс ретінде қарастырылған ұйымдасқан топтар бүгінде "бизнес маскасы" астында табысты салаларға кіріп жатыр. Әсіресе, көпқабатты үйлер мен автокөліктерді сатып алу-сату, қаржы пирамидалары, Қажылық пен Умра зияраттарын ұйымдастыру бағытында қылмыстық құрылымдардың белсенділігі артқаны айтылды.
Қалада пәтер сату мәселесінде 3 мыңнан астам азаматқа 1,3 триллион сум шығын келтірілгені айтылды. Бұл алаяқтықтың "жай алдау" емес, мыңдаған отбасының тағдырына әсер ететін үлкен әлеуметтік проблемаға айналғанын білдіреді.
Президент жауапты тұлғалардың халықты алаяқтардың тұзағынан қорғау үшін құқықтық сауаттылықты арттыру, түсіндіру жұмыстарын күшейту бойынша жеткілікті жұмыс жүргізбейтінін де ашық айтты. Өйткені профилактика - жай ғана плакат емес, адамдарға шынайы өмірде "қалай алданбауды" үйрету, қауіпті схемаларды дер кезінде әшкерелеу деген сөз.
Бұдан шығатын қорытынды біреу ғана: қылмыспен күресте жылдам нәтиже - жақсы, бірақ тұрақты жеңіс үшін түбіне жету керек. Дереккөздер, демеушілер, қаржылық тізбектер және "заңды көрініс" беретін жалған бизнестер ашылмаса, мәселе қайтадан пішінін өзгерте береді. Сондықтан бүгінгі талап айқын: табандылық, жылдамдық және жүйелі шаралар.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
