Иран мен АҚШ арасындағы шиеленіскен қарым-қатынас аясында Тегеран ресми түрде жаңа бейбітшілік бастамасымен шықты. Иран үкіметі АҚШ-қа соғысты тоқтатуға бағытталған 14 тармақтан тұратын жоспарды ұсынды.
Мәлім етілгендей, бұл құжат бұған дейін Вашингтон ұсынған 9 тармақтық ұсынысқа жауап ретінде әзірленген. АҚШ жоспарында екі айлық уақытша бітімгершілік көзделсе, Иран бұл мәселені созбай, бір ай ішінде толық шешу қажеттігін алға тартуда.
Иран қандай шарттар қойды?
Тегеран өз ұсынысында бірқатар маңызды талаптарды қойған. Атап айтқанда:
- АҚШ тарапынан шабуыл жасамау кепілдігін беру;
- Америка әскерлерін шекаралас аймақтардан шығару;
- әскери-теңіз блокадасын жою;
- бұғатталған активтерді қайтару;
- экономикалық санкцияларды алып тастау.
Сонымен қатар, Иран келтірілген залал үшін өтемақы төлеуді, аймақтағы әскери қимылдарды тоқтатуды, соның ішінде Израильдің Ливанға жасаған шабуылдарын тоқтатуды талап еткен. Сондай-ақ, Ормуз бұғазы бойынша жаңа жұмыс механизмін енгізу ұсынысы да алға тартылған.
Трамптың ұстанымы
Дональд Трамп бұл жоспарды жақын күндері қарастыратынын мәлімдеді. Алайда ол ұсыныстың қабылдану ықтималдығы төмен екенін айтып, Иранның өткендегі әрекеттерін сынға алды.
Келіссөздер және жағдайдың дамуы
Мәліметтерге сәйкес, егер Вашингтон бұл жоспарға оң баға берсе, Иран жақын уақытта Исламабадта кезекті келіссөздерді өткізуге дайын.
Естеріңізге сала кетейік, тараптар арасындағы қайшылықтар 28 ақпанда күшейген болатын. Кейіннен 8 сәуірде оқ атпау туралы келісім жарияланған еді.
Алайда алғашқы келіссөздер нәтижесіз аяқталып, жағдай қайтадан шиеленісе түсті.
Қазіргі таңда әлемдік қауымдастық бұл келіссөздердің қалай аяқталатынын мұқият бақылап отыр.
