Ағымдағы жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша Өзбекстанның сыртқы сауда көрсеткіштерінде қарама-қайшы үрдістер байқалды. Яғни, жалпы сауда айналымы артқанымен, экспорт көлемінің айтарлықтай төмендегені тіркелді.
Бұл туралы Өзбекстан Республикасының Ұлттық статистика комитеті жариялаған ресми есепте айтылған.
Мәліметке сәйкес, 2026 жылдың қаңтар-наурыз айларында елдің сыртқы сауда айналымы 18 миллиард АҚШ долларына жетті. Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 471 миллион долларға немесе 2,7 пайызға өскен.
Алайда, жалпы өсімге қарамастан, экспорт көрсеткіштерінде айтарлықтай құлдырау байқалған.
Атап айтқанда, есепті кезеңде экспорт көлемі 5 миллиард 809,2 миллион АҚШ долларын құрап, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 29,3 пайызға төмендегенін білдіреді. Сарапшылар мұны сыртқы нарықтардағы сұраныстың өзгеруімен, жаһандық экономикалық жағдаймен және кейбір негізгі экспорттық тауарлар бағасының арзандауымен түсіндіруде.
Экспорт географиясына көз жүгіртсек, негізгі сауда серіктестері ретінде Ресей (18,1 пайыз), Қытай (11 пайыз) және Ауғанстан (7,6 пайыз) көш бастап тұр. Жалпы алғанда, Өзбекстан бүгінде әлемнің 170-тен астам мемлекетімен сауда байланысын орнатқан.
Сыртқы сауда айналымының жалпы үлесінде Қытай (25,6 пайыз), Ресей Федерациясы (18,2 пайыз), Қазақстан (7,2 пайыз), Түркия (3,6 пайыз) және Ауғанстан (2,8 пайыз) ең үлкен үлеске ие мемлекеттер ретінде тіркелген.
Экспорт құрылымында тауарлар үлесі 59,9 пайызды құрап, мұнда өнеркәсіп өнімдері (17,8 пайыз), химия өнеркәсібі өнімдері (10,6 пайыз), азық-түлік және тірі малдар (9,2 пайыз), сондай-ақ әртүрлі дайын өнімдер (9,2 пайыз) қомақты орын алған. Сонымен қатар, жеміс-көкөніс экспорты оң динамика көрсетіп, 10 пайызға немесе 30,9 мың тоннаға артқаны назар аудартады.
Импорт көрсеткіштері болса, керісінше, күрт өскен. Есепке сәйкес, импорт көлемі 12 миллиард 213,8 миллион АҚШ долларына жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 30,8 пайызға артқан.
Бұл елдің ішкі нарығында шетелдік өнімдерге деген сұраныстың жоғары екенін көрсетеді.
Импорт бағытында негізгі серіктестер ретінде Қытай (32,5 пайыз), Ресей (18,3 пайыз) және Қазақстан (8,4 пайыз) ерекшеленеді. Бұл мемлекеттердің үлесіне жалпы импорттың 70 пайыздан астамы тиесілі.
Сарапшылардың пікірінше, экспорт көлемінің азаюы және импорттың артуы сыртқы сауда балансына қысым жасауы мүмкін. Сол себепті алдағы уақытта экспортты ынталандыру, жаңа нарықтарды игеру және жергілікті өндірісті қолдау өзекті міндет болып қала береді.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
