Энди нобуд бўлган ҳайвонлар жасади крематорийларда утилизация қилинади
Юртимизда атроф-муҳит мусаффолигини асраш, аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш ва санитария-эпидемиологик барқарорликни таъминлаш йўлида муҳим янгилик қадам қўймоқда. Ўзбекистонда нобуд бўлган ҳайвонларнинг жасадларини замонавий ветеринария, экология ва санитария қоидалари асосида хавфсиз йўқ қилишнинг мутлақо янги тизими ишлаб чиқилди. Янги қонун лойиҳасига кўра, эндиликда нобуд бўлган жонзотлар махсус ташкил этиладиган крематорийларда, юқори ҳарорат остида ёқиш йўли билан зарарсизлантирилади.
Бу тизим шаҳар ва қишлоқларимизда турли юқумли касалликлар тарқалишининг олдини олиш ҳамда табиатни муҳофаза қилишда улкан аҳамиятга эга. Муҳим тартиб ва қоидалар ҳақида сиз учун батафсил маълумот берамиз.
Нималар тақиқланади ва жараёнга кимлар масъул?
Янги тартибнинг ҳаётга тадбиқ этилиши билан экологияга зарар етказадиган эскича усулларга чек қўйилади. Хусусан:
Қатъий тақиқлар: Эндиликда нобуд бўлган уй ёки хўжалик ҳайвонларининг жасадларини оддий маиший чиқинди қутиларига (контейнерларга) ташлаш, дарё ва сойлар каби сув ҳавзаларига оқизиш, шунингдек, белгиланмаган очиқ майдонларга кўмиб юбориш қатъиян ман этилади.
Масъул идоралар: Ҳайвонларни кремация қилиш (куйдириш) ишлари туман ва шаҳар ободонлаштириш бошқармалари томонидан, давлат ветеринария хизмати ҳамда Экология вазирлиги органлари ходимларининг бевосита назорати остида амалга оширилади.
Ҳайвон нобуд бўлганда нима қилиш керак?
Агар фуқаролар ёки тадбиркорлар ихтиёрида бирор жонзот ўлими кузатилса, муайян ҳаракатлар алгоритмига амал қилиниши лозим бўлади:
Босқичма-босқич амалга ошириладиган жараёнлар:
Зудлик билан хабар бериш: Ҳайвон ўлгани аниқланган заҳоти бу ҳақда тегишли ҳудудий ветеринария ва ободонлаштириш идораларига маълум қилиш шарт.
Ҳужжатлаштириш: Воқеа жойига етиб келган мутахассислар ҳайвоннинг турини, унинг ўлим сабабларини аниқлаб, махсус расмий далолатнома тузишади.
Алоҳида назорат: Агар жонзот бирор хавфли юқумли касаллик туфайли ўлган деб гумон қилинса, унинг жасади атрофдагилардан зудлик билан ажратилиб, алоҳида изоляцияга олинади.
Ташиш тартиби ва олий даражадаги ҳарорат
Лойиҳада жасадларни олиб чиқиб кетиш ва куйдиришнинг техник томонлари ҳам ипидан-ингнасигача белгилаб қўйилган. Унга кўра, ўлган ҳайвонлар ҳаво ўтказмайдиган (герметик) махсус қоп ва идишларда (контейнерларда) ташилади. Уларни вақтинча сақлаш муддати эса 24 соатдан ошиб кетмаслиги керак.
Белгиланган масканлардаги махсус инновацион печларда куйдириш жараёни 800 дан 1200 даражагача бўлган ўта юқори иссиқлик ҳароратида бажарилади. Бундай иссиқликда ҳар қандай хавфли вирус ва бактериялар бутунлай йўқ бўлиб кетади.
Фавқулодда ҳолатлар ва ходимлар хавфсизлиги
Лойиҳадан алоҳида ўрин олган бандлардан бири — юртимизда кутилмаган табиий офатлар, оммавий касалликлар (эпизоотия) ёки бошқа фавқулодда вазиятлар юз берганда ҳайвонларни йўқ қилишнинг алоҳида, тезкор режаси ҳам шакллантирилган. Шунингдек, ушбу қалтис жараёнда бевосита иштирок этадиган барча ишчи-ходимлар махсус ҳимоя либослари, ниқоблар ва замонавий дезинфекция воситалари билан юз фоиз таъминланиши шарт қилиб қўйилди.
Бу янги тизимнинг жорий этилиши шаҳарларимиз озодалиги, фарзандларимиз саломатлиги ва гўзал табиатимиз дахлсизлигини таъминлаш йўлидаги энг тўғри қадамлардан биридир. Атроф-муҳитга бефарқ бўлмайлик, янги қоидаларга доимо амал қилайлик!
