Los-Anjelestegi Kaliforniya universitetiniñ (UCLA) radioastronomdarı özge ğalamşar sivilizaciyalarınıñ tehnologiyalıq belgilerin izdeuge bağıttalğan on jıldıq bağdarlamanıñ nätijelerin jariyaladı. Zertteuler 100 metrli Green Bank radioteleskobınıñ kömegimen 1,15 pen 1,73 GGc jilikterinde jürgizildi. Baqılau kezinde ğalımdar 70 mıñnan astam juldız jüyesin talqılay otırıp, 105,7 millionğa juıq ümitker signaldı tirkedi. Bul turalı Ixbt.com habar beredi.
Derekterdiñ ülken kölemine qaramastan, birde-bir signal tekseruden öte almadi. Barlıq ümitkerler soñında jer serigi baylanısı jäne basqa antropogendik közderden taralğan jerge tän radiokedergiler bolıp şıqtı. Alaıda zertteuşiler munı sätsizdik emes, mañızdı ğılımi nätije dep sanaydı. İzdeu ädisteriniñ senimdiligin tekseru üşin jüyege jasandı test signaldarı engizildi jäne algoritmder olardı 94%-dan 98,7%-ğa deyingi däldikpen tabuğa qol jetkizdi.
Taldau barısında maşinalıq oqıtu ädisteri, sonıñ işinde ResNet otbasına jatatın konvolyuciyalıq neyron jelileri qoldanıldı. Bul tehnologiyalar paydalı signaldardı şuıldan avtomatı türde ajıratuğa kömektesti. Sonday-aq, Zooniverse platformasınıñ eriktileri algoritmderdi oqıtu üşin derekter jinağın dayındauğa belsendi qatıstı. Zertteude ğalamşarlardıñ aynaluı nätijesinde payda bolatın Dopler jilik jıljuı siyaqtı kürdeli effektiler de esepke alındı.
Alınğan nätijelerge säikes, galaktikamızdıñ bizge jaqın böliginde küşti radiotaratqıştar öte sip kezdesetini belgili boldı. Esepteuler 95% ıqtımaldıqpen 16 mıñ juldız jüyesiniñ bireuinen azı 20 mıñ jarıq jılı qaşıqtıqqa deyin küşti signal tarata alatının körsetedi. Salıstıru üşin, bul izdeu sezgirtligi birneşe jüz jarıq jılı qaşıqtıqtağı ataqtı Arecibo observatoriyası deñgeyindegi signaldı anıqtauğa jetkilikti edi.
Avtorlar SETI siyaqtı jobalardıñ memleket tarapınan qarjılandırıluınıñ şekteuli ekenine de nazar audardı. Qazirgi tañda munday zertteuler negizinen jeke qorlardıñ esebinen jüzege asırıluda. Osı jolı özge ğalamşar turgındarı tabılmağanimen, joba astronomiyalıq derekterdi öñdeude jasandı intellekt pen eriktilerdiñ röli qanşalıqtı mañızdı ekenin däleldedi.
“Zamin”-ді Telegram-нан оқыңыз!
